O FUNDACJI
  • Fundacja
  • dzia艂ania
  • statut (fragmenty)
  • kontakt
  • STRONA TOMKA
    NEKROPOLITYKA
    EKOLOGIA EKONOMIA
    Think Tank Feministyczny
    SEMINARIUM FOUCAULT
    WOL臉 BY膯
    Foucault, Michel. Przedmowa do Anty-Edypa. 1976

    W latach 1945-65 w Europie obowi膮zywa艂y pewne regu艂y krytycznego my艣lenia, pewien styl politycznego dyskursu, pewna etyka intelektualisty. Z jednej strony nale偶a艂o zna膰 Marksa, z drugiej strony marzenia nie mog艂y ulecie膰 zbyt daleko od Freuda. Z najwi臋kszym respektem nale偶a艂o traktowa膰 system znak贸w - znacz膮ce. Tylko spe艂niaj膮c te trzy warunki mo偶na by艂o zajmowa膰 si臋 pisaniem i wyg艂asza膰 jakie艣 prawdy o samym sobie i o epoce.

    A potem nadesz艂o pi臋膰 kr贸tkich, pasjonuj膮cych, radosnych i enigmatycznych lat. U wr贸t naszego 艣wiata pojawi艂 si臋 Wietnam, pierwszy wielki cios wymierzony panuj膮cej w艂adzy. Ale co tak na prawd臋, dzia艂o si臋 tutaj, wewn膮trz naszych mur贸w? Amalgamat rewolucyjnej i antyrepresyjnej polityki? Wojna toczona na dw贸ch frontach - przeciwko spo艂ecznej eksploatacji i psychicznej represji? Przyp艂yw libido modulowany przez walk臋 klas? By膰 mo偶e. W ka偶dym b膮d藕 razie przy pomocy takiej dualistycznej interpretacji pr贸bowano wyja艣nia膰 to, co si臋 w tamtych latach dzia艂o. Marzenie, kt贸re pomi臋dzy I wojn膮 艣wiatow膮 a narodzinami faszyzmu rzuci艂o czar na najbardziej utopijne frakcje – w Niemczech Wilhelma Reicha i i we Francji Surrealist贸w - powr贸ci艂o, by wch艂on膮膰 sam膮 rzeczywisto艣膰: Marks i Freud w 艣wietle tego samego p艂omienia.

    Ale czy rzeczywi艣cie tak by艂o? Czy utopijny projekt lat 30-ych odnowi艂 si臋, tym razem obejmuj膮c historyczn膮 praktyk臋? Czy te偶, wprost przeciwnie, toczy艂y si臋 tutaj walki polityczne, kt贸re ju偶 nie pasowa艂y do modelu, jaki wytworzy艂a tradycja marksowska i zmierza艂y w stron臋 do艣wiadczenia i technologii po偶膮dania, dla opisania kt贸rej ju偶 nie wystarczy艂 Freud? To prawda, 偶e podniesiono stare sztandary, ale bitwa si臋 przenios艂a i rozszerzy艂a na nowe pola.

    Anty-Edyp pokazuje, przede wszystkim, owo pole walki w ca艂ej jego rozci膮g艂o艣ci. Ale robi te偶 o wiele wi臋cej. Nie traci czasu na dyskredytowanie starych idoli,nawet je艣li czyni Freuda przedmiotem wielu 偶art贸w Co najwa偶niejsze - motywuje nas, 偶eby i艣膰 dalej.

    By艂oby b艂臋dem czyta膰 Anty-Edypa jako nowy mega-teoretyczny projekt (t臋 d艂ugo oczekiwan膮 teori臋, kt贸ra obejmie wszystko, kt贸ra totalizuje i uspokaja, kt贸ra „tak bardzo jest potrzebna” w naszych czasach rozproszenia i specjalizacji, gdy brakuje „nadziei”). Nie nale偶y szuka膰 偶adnej „filozofii” w tym mn贸stwie nowych poj臋膰 i zaskakuj膮cych koncepcji: Anty-Edyp to nie jaki艣 odblaskowy (flashy) Hegel. S膮dz臋, 偶e Anty-Edypa najlepiej potraktowa膰 jako pewn膮 „sztuk臋”, w sensie np. „sztuki erotycznej”. Opieraj膮c si臋 na pozornie abstrakcyjnych poj臋ciach wielo艣ci, przep艂yw贸w, uk艂ad贸w, analiza zwi膮zk贸w mi臋dzy po偶膮daniem a rzeczywisto艣ci膮, i „maszyn膮” kapitalistyczn膮 przynosi odpowiedzi na konkretne pytania. Pytania, kt贸re bardziej dotycz膮 tego, jak jak ni偶 dlaczego. Jak nale偶a艂oby wprowadzi膰 si艂y po偶膮dania do sfery politycznej i zintensyfikowa膰 je tak, by rozsadzi艂y panuj膮cy porz膮dek? Ars erotica, ars theoretica, ars politica.

    St膮d trzej przeciwnicy, z kt贸rymi 艣ciera si臋 Anty-Edyp. Przeciwnicy nie dysponuj膮cy tak膮 sam膮 si艂膮, r贸偶ni膮cy si臋 pod wzgl臋dem skali niebezpiecze艅stwa jakie stanowi膮, i z kt贸rymi ksi膮偶ka podejmuje walk臋 r贸偶nymi metodami.

    (1)Polityczni asceci, smutni aktywi艣ci terrory艣ci teorii, kt贸rzy walcz膮 o czysto艣膰 politycznego 艂adu i politycznego dyskursu. Biurokraci rewolucji i urz臋dnicy Prawdy.

    (2)呕a艂o艣ni technicy po偶adania – psychoanalitycy i semiotycy, rejestruj膮cy ka偶dy znak i ka偶dy symptom, kt贸rzy ch臋tnie zredukowaliby wielo艣膰 po偶膮da艅 do binarnego prawa struktury i braku.

    (3)I wreszcie najwa偶niejszy wr贸g, przeciwnik strategiczny: faszyzm (opozycja Anty-Edypa wobec tych innych przeciwnik贸w jest raczej kwesti膮 taktycznego zaanga偶owania). Nie chodzi jedynie o historyczny faszyzm Hitlera czy Mussoliniego – kt贸ry tak efektywnie zmobilizowa艂 po偶膮danie mas - ale faszyzm w nas wszystkich, w naszych g艂owach, w naszym codziennym zachowaniu, faszyzm, kt贸ry zmusza nas, aby艣my kochali w艂adz臋 i po偶膮dali w艂a艣nie tego, co nad nami panuje i co poddaje nas wyzyskowi.

    Powiedzia艂bym, ze Anty-Edyp (niech mi autorzy wybacz膮) jest ksi膮偶k膮 o etyce, pierwsz膮 ksi膮偶k膮 o etyce, jaka zosta艂a napisana we Francji od lat. By膰 mo偶e to w艂a艣nie t艂umaczy jej sukces wykraczaj膮cy poza w膮skie grono czytelnik贸w-specjalist贸w; Anty-Edyp sta艂 si臋 pewnym stylem 偶ycia, sposobem 偶ycia i my艣lenia. Jak nie sta膰 si臋 faszyst膮, nawet (czy wr臋cz: szczeg贸lnie) wtedy, kiedy kto艣 uwa偶膮 si臋 za rewolucjonist臋? Jak pozby膰 si臋 faszyzmu z naszej mowy i z naszych czyn贸w, z naszych serc i naszych przyjemno艣ci? Jak wytropi膰 faszyzm, kt贸rym przesi膮kn臋艂o nasze zachowanie? Chrze艣cija艅scy morali艣ci tropili 艣lady cielesno艣ci skrywaj膮ce si臋 w zakamarkach duszy. Deleuze i Guatarii, ze swojej strony, tropi膮 najdrobniejsze 艣lady faszyzmu w ciele.

    Oddaj膮c szacunek 艢wi臋temu Franciszkowi Salezemu mo偶na powiedzie膰, 偶e Anty-Edyp jest Wst臋pem do Niefaszystowskiego 呕ycia.

    Sztuka 偶ycia zwr贸cona przeciwko wszelkim formom faszyzmu – czy to ju偶 obecnym, czy dopiero nadchodz膮cym – niesie ze sob膮 kilka zasad, kt贸re stre艣ci艂bym w nast臋puj膮cy spos贸b, aby uczyni膰 z tej wielkiej ksi膮偶ki podr臋cznik albo przewodnik 偶ycia codziennego:

    Uwolnij dzia艂anie polityczne od uniwersalizuj膮cej i totalizuj膮cej paranoi.

    Rozwijaj dzia艂anie, my艣l i po偶膮dania poprzez proliferacj臋, przeciwstawienie, r贸wnoleg艂o艣膰, a nie przez podzia艂 i hierarchiczne piramidy.

    Odrzu膰 stare kategorie tego, co Negatywne (prawo, granica, kastracja, brak, wyrwa), kt贸re my艣l Zachodu przez d艂ugi czas u艣wi臋ca艂a jako form臋 w艂adzy i jako stra偶nik贸w rzeczywisto艣ci. Wybiera膰 to, co pozytywne i wielorakie, r贸偶nic臋 zmiast jednolito艣ci, przep艂ywy zamiast ca艂ostek, mobilne uk艂ady zmiast sztywnych system贸w. Uwierzy膰, 偶e to, co produktywne, nie musi by膰 osiad艂e, mo偶e by膰 nomadyczne.

    Nie my艣l, 偶e rewolucjonista musi by膰 smutny, nawet je艣li walczy przeciwko sytuacjom, kt贸re budz膮 wstr臋t i obrzydzenie. To w po艂膮czeniu po偶膮dania z rzeczywisto艣ci膮 (a nie w jej rozpuszczeniu w r贸偶nych formach reprezentacji) ujawnia si臋 rewolucyjna si艂a.

    Nie u偶ywaj my艣li w celu ugruntowania politycznej praktyki w Prawdzie, ani politycznego dzia艂ania, 偶eby zdyskredytowa膰 my艣l jako czyst膮 spekulacj臋. U偶ywaj praktyki politycznej jako wzmacniacza my艣li, za艣 analizy do pomna偶ania form i domen politycznej interwencji.

    Nie 偶膮daj od polityki, aby przywraca艂a „prawa” jednostki, tak jak zdefiniowa艂a je filozofia. Jednostka jest produktem w艂adzy. Potrzebna jest dezindywidualizacja poprzez pomna偶anie i przemieszczanie r贸偶nych uk艂ad贸w. Grupa nie mo偶e by膰 organicznym zwi膮zkiem hierarchicznie uporz膮dkowanych jednostek, ale ci膮g艂ym generatorem dezindywidualizacji.

    Nie zakochuj si臋 we w艂adzy.

    Mo偶na powiedzie膰, 偶e Deleuze i Guattari do tego stopnia nie cierpi膮 w艂adzy, 偶e pr贸buj膮 zneutralizowa膰 r贸wnie偶 efekty w艂adzy zwi膮zane z ich w艂asnym dyskursem. St膮d gry i pu艂apki rozsiane w ksi膮偶ce, kt贸re czyni膮 jej t艂umaczenie prawdziwym wyzwaniem. Nie s膮 to jednak znane pu艂apki retoryki, w kt贸re wpada膰 ma czytelnik nie艣wiadomy manipulacji, i dzi臋ki kt贸rym autorowi udaje si臋 go przekona膰 wbrew jego w艂asnej woli. Pu艂apki zastawione w Anty-Edypie wi膮偶膮 si臋 z poczuciem humoru: tyle tam jest zaprosze艅 do odrzucenia, do po偶egnania si臋 z tekstem i do zamkni臋cia drzwi. Mo偶na by wr臋cz pomy艣le膰, 偶e ca艂a ta ksi膮偶ka to gra i zabawa, podczas, gdy w rzeczywisto艣ci dokonuje si臋 tu co艣 nies艂ychanie zasadniczego i powa偶nego: tropienie r贸偶norodnych form faszyzmu, od tych wielkich, kt贸re nas otaczaj膮 i dusz膮, po ma艂e tyranie, kt贸re nape艂niaj膮 gorycz膮 codzienne 偶ycie.
    BIBLIOTEKA ONLINE
  • teksty wszystkich program贸w wg. autor贸w
  • Logowanie
    Nazwa u縴tkownika

    Has硂



    Nie mo縠sz si zalogowa?
    Popro o nowe has硂
    © Fundacja & a.polis 2006
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2020 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.00