 |
| NEKROPOLITYKA |
 |
|
| THINK TANK FEMINISTYCZNY |
 |
|
| EKOLOGIA EKONOMIA |
 |
|
| WOLĘ BYĆ |
 |
|
| Co nowego? |
Po 24 sesjach Seminarium Foucault 'Analityka Transformacji' pora na podsumowanie. Toteż w tym roku czas na przygotowanie książki z ponad dwóch lat seminarium. Ukazywać się będą nowe tłumaczenia w bibliotece online. Serdecznie wszystkim dziękujemy za udział w dotychczasowych sesjach i gorąco zapraszamy do udziału w seminarium Panoptykon, które koncentruje się na nowych praktykach nadzoru. Więcej informacji na www.panoptykon.org. Link Informacje o kolejnych sesjach Seminarium Panoptykon będziemy przesyłać przez listę dyskusyjną foucault-info
Pozdrawiamy i do zobaczenia,
Ewa Charkiewicz i Katarzyna Szymielewicz
CZYM JEST 'NEOLIBERALIZM? - streszczenia sesji Seminarium Foucault - więcej w katalogu sesje, lektury
Na podsumowującej seminarium sesji czerwcowej odnieśliśmy się do taktyk oporu z pozycji od od wewnątrz i przeciwko konserwatywno-neliberalnemu układowi relacji władzy. Punktem wyjścia do dyskusji byl film RZECZYWISTOŚĆ INTEGRALNA - projekt H&H - zamkniety świat neoliberalnej utopii - video 20 min. Link Dysusja zaprojektowana była wokół pytań:
(1) Neoliberalizm włączył i dyskursywnie zreorganizowal protesty: nie ma ucisku jest dyskryminacja; zamiast klasowego wyzysku, każdy/a przedsiębiorcą siebie, inwestującą w kapitał własny; ubóstwo zredukowane do wskaźników Milienijnych Celow Rozwoju; feminizm do prostej równości. A jednak opór ma miejsce. Czy jest to prosty rewers, jak u wczesnego Foucault, czy nowe strategiczne umiejscowienia oporu? Gdzie, w kontekście neoliberalnego zawładnięcia dyskursem, na jakich warunkach materializuje i umiejscawia się opór?
(2) Co się stało z krytyką społeczną/polityczną? Jaka nowa wiedza krytyczna potrzebna, aby wesprzeć obrony praw człowieka i podstaw do życia?
Wiecej w katalogu sesje, lektury.
- Na sesji majowej rozmawialiśmy o warunkach możliwości, jakie sprawiły że prywatyzacja toczyła się na zasadach upowszechnionej korupcji i ekonomicznej przemocy, a inne ścieżki przekształceń, jak np. partycypatywne, sieciowe zrządzanie przedsiębiorstwami przez samorządy pracownicze (dziedzictwo pierwszej Solidarności) zostały udaremnione. Prywatyzacja była wdrażana ‘mieczem’ prawa i na zasadzie polityki stanu wyjątkowego. Chodzi tu nie tylko o ustawy bezpośrednio dotyczące prywatyzacji, czy redefinicję własności społecznej jako własności państwowej, a tej jako własności Skarbu Państwa, po czym przekazanie prerogatyw suwerena Ministrowi Finansow, ale także np. o to jak ustawodawca definiował czym jest protest pracowniczy, a co wykluczal z zakresu tego protestu. Otwarte wystąpienie przeciwko prywatyzacji przedsiębiorstwa czyniłoby protest nielegalnym, protesty w sprawie podwyżek czy zmiany dyrekcji są dozwolne, na ściśle okreslonych warunkach. Wykorzystując konceptualne narzędzia od Marksa, Gramsci’ego, Foucaulta, i odnosząc się do wielopokoleniowych doświadczeń uczestników dyskusji jak i do historii protestów i roli związków zawodowych w transformacji rozmawialiśmy o tym jak hegemoniczna ideologia prywatyzacji czy dyskurs prywatyzacji maskował jej spoleczne koszty i ekonomiczną nieefektywność, zarazem wytwarzał dostosowanie przez politykę prawdy w ramach której prywatyzacja funkcjonowała jako niekwestionowany ideał (norma), który legitymizował wywłaszczenie. Konstrukcja tej normy wiązała sie z patologizowaniem tego co publiczne. Zastanawialiśmy się jak w tych warunkach odzyskać możliwość mówienia o dobrach wspólnych czy wspólnym społecznym interesie, jak interweniować na rzecz podtrzymania podstaw do życia i egzystencjalnego bezpieczeństwa ludzi, jak zakwestionować zasadność prywatyzacji tzw sektorow publicznych (zdrowie, edukacja, uslugi komunalne, zabezpieczenia spoleczne) Neoliberalny dyskurs nowego publicznego zarządzania marketyzuje dobra publiczne. A jednak pomimo tak nierównego stosunku sił, ekonomicznej i dyskursywnej przemocy, zagłuszania i delegitymizacji krytyki, opory nie zostały stłamszone. Czy w świetle doświadczeń kryzysu finansowego i niezrealizowanych obietnic transformacji możliwa jest np. mobilizacja oporu zarówno w imię obrony bezpieczeństwa egzystencjalnego jak i sprawczości i podmiotowości? Na koniec rozmawialiśmy także o tym, jak bardzo potrzebne są alternatywne interpretacje i nowy dyskurs krytyki spolecznej. Materiały na sesję Link
- W marcu dyskutowalismy o książce Loïca Wacquanta, Więzienia nędzy, która właśnie ukazała się w bibliotece Le Monde Diplomatique nakładem Instytutu Wydawniczego Książka i Prasa. Na sesji, wychodząc od tez Wacquanta, który pisze o związkach między nową skrajną biedą a rozwojem państwa penalnego i neoliberalnych rozwiazania problemów ubóstwa za pomocą policji, sądownictwa, systemu penitencjarnego i represyjnej polityki socjalnej, adaptowaliśmy tę analizę do polskiego kontekstu. Wprowadzenie do dyskusji Michał Kozłowski.
- Na sesji lutowej rozmawialiśmy o o technologiach rządzenia/zarządzania granicami (w) Unii Europejskiej: o ich pochodzeniu, o regulacjach prawnych, sposobach definiowania, dynamice i praktycznych implikacjach. Opierając się na dokumentach Unii, takich jak haski program "Unia Europejska jako obszar wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości", dyrektywa o przekazywaniu informacji o pasazerach, czy dyrektywa o powrotach, prześledziliśmy sprzeczności i napięcia w tym dyskursie, aby wreszcie postawić pytanie o rekonstrukcję władzy suwerennej na ponadpaństwowym poziomie. Wprowadzenie do sesji przygotowała Katarzyna Szymielewicz. Więcej na Link
- Tematem pierwszej w 2009 sesji był neoliberalny uniwersytet. Rozmawialiśmy o marketyzacji uniwersytetu i prywatyzacji (re)produkcji wiedzy, w tym o 'procesie bolońskim w Polsce i w Holandii, oraz o społecznych i politycznych skutkach tych przemian. Wprowadzenia do dyskusji: Tomasz Wisniewski, Ewa Charkiewicz. Sesję prowadziła Teresa Święćkowska. Więcej Link
- W grudniu 2008 poddaliśmy analizie dyskurs o elastyczności, zarówno z perspektywy neoliberalnej polityki społecznej, dostosowania jednostek do rynku, jak i projektów Siebie. Wprowadzenia do dyskusji Agata Czarnacka i Piotr Szumlewicz.
- Tematem listopadowej sesji był kryzys finansowy, jak zorganizowana została gospodarka wirtualna, jaki jest jej związek z gospodarką produkcyjną i reprodukcyjną (gospodarką opieki, podtrzymywanie życia w gospodarstwach domowych.) także o procesach finansjalizacji rynku, państwa, jednostek. Na rynek nowych wirtualnych produktów finansowych można spojrzeć jako na foucaultowskie urządzenia władzy - mechanizm regulacji wytworzony przez praktyki (dyskursy, instytucje, przemiany i taktykalizację prawa, formy i metody kreowania nowych produktów finansowych, zrządzania firmami i tranzakcjami, teorie naukowe, moralność). Z tej perspektywy widać 'systemowy' wymiar tzw. kryzysu finansowego i uwikłanie jednostek. Rozwiązania podejmowane przez rządy (replikacje planu Paulsona) ukazują nierozróżnialność władzy państwa i kapitału finansowego. Skutki implozji wirtualnej ekonomii finansowej już mają wpływ na przedsiębiorstwa i ludzi. Kryzys gospodarczy będzie się pogłębiał. Zaproponowane rozwiązania przerzucają koszty stabilizacji banków na społeczeństwo i wykreują nowe, potężniejsze instytucje finansowe i nowe formy centralizacji władzy ekonomicznej i politycznej. Toteż szczególnie istotne jest poszukiwanie rozwiązań, które zabezpieczą życie ludzi. Rafał Staniszewski przedstawił kilka alternatyw w polityce monetarnej i fiskalnej, w tym naszkicował projekt monopolu państwa na wytwarzanie pieniądza. Oprócz wymienionych wyżej wątków dyskusja dotyczyła także strategii politycznych, zarówno skutecznych interwencji w medialnym 'spektaklu', jak i potrzeby przekonywujących społecznych narracji opartych na alternatywnej wiedzy o kryzysie. Wprowadzenia Ewa Charkiewicz i Rafał Staniszewski. Prowadzenie dyskusji Teresa Święćkowska
- Po wakacyjnej przerwie, na październikowej sesjji seminarium rozmawialiśmy o wielowymiarowości, przeobrażeniach i przemieszczeniach granic, szczególnie w odniesieniu do przystąpienia Polski do UE i traktatu z Schengen. Zastanawialiśmy się czy na 'starego' westfalskiego suwerena (kontrola nad terytorium i ludnością), nałożyła się nowa postać suwerena - kapitał (według Foucault suwerenność, to prastara postać władzy, która decyduje o śmierci i dysponuje życiem, a państwo jest historyczną wypadkową w układzie relacji władzy między suwerennością, władzą dyscyplinarną i rządzeniem), czy też kapitał jest hegemoniczną zasadą, instancją ostatniego odwołania (Althusser) w reorganizacji granic i w selektywnej mobilności ludzi, towarów, inwestycji. Dyskusja dotyczyła także symbolicznych wymiarów granic, oraz ustanawiania granic w projektach siebie. Wprowadzenia: Ignacy Jóźwiak i Teresa Święćkowska.
- W czerwcu 2008 rozpoczęliśmy dyskusję o roli prawa w transformacji. Wprowadzenia do dyskusji Michał Kozłowski, Joanna Bednarek i Jakub Grzegorczyk.
Reprezentacje męskości - Na sesji w marcu 2008 zastanawialiśmy sie nad technologiami upodmiotowienia mężczyzn, przeobrażeniami i ciągłościami w reprezentacjach męskości, oraz strategiami oporu. Wprowadzenia do dyskusji: Katarzyna Szumlewicz oraz Sebastian Michalik
- W lutym 2008 rozmawialismy o zarządzaniu młodzieżą. Wprowadzenie do dyskusji - krytyczną analizę dyskursu państwa o młodzieży przedstawiła Helena Ostrowicka-Miszewska, autorka książki "Jak porcelana rzucona na beton. Dyskursy o młodzieży..." Sesję prowadził Sebastian Michalik. Materiały do dyskusji w katalogu sesje, lektury.
- Styczniowe seminarium dotyczyło dyskursu o supermatkach i zarządzania macierzyńskim ciałem. Sesję przygotowały Katarzyna Szaniawska i Katarzyna Szumlewicz. Zarys sesji i materiały do dyskusji w katalogu Sesje, lektury.
Polityka społeczna - Spotkanie 17 grudnia 2007 poświęcone było przeobrażeniom polityki społecznej w czasach powszechnego urynkowienia. Naszą gościnią była prof. Jolanta Supińska. Sesję prowadził Michał Kozłowski. Materiały w katalogu: sesje, lektury.
- 26 listopada 2007 rozmawialiśmy o neoliberalnych podmiotach pracy i reorganizacji zarządzania, gdzie na model fordystycznej fabryki, nakłada się bądź zastępuje go model przedsiębiorstwa jako nowej maszyny do generacji zysków. Referat przygotował Sebastian Michalik.
- 29 października 2007 przedstawiliśmy Foucaulta krytykę neoliberalizmu i możliwe zastosowania jego skrzynki z narzędziami do analizy tego co tu i teraz, w Polsce. Wprowadzenie do sesji Michał Herer i Ewa Charkiewicz. Materiały w katalogu Seminarium: sesje, lektury. Zapis audio z dyskusji: Link
Wcześniejsze sesji z 2007 i 2006 - zobacz w katalogu seminarium: sesje, lektury
UWAGA! INFORMACJE O KOLEJNYCH SESJACH I NOWOŚCIACH NA STRONIE ROZSYŁAMY PRZEZ NOWĄ LISTĘ DYSKUSYJNĄ foucault-info. Aby zapisać się na listę prosimy o wysłanie emaila do foucault-info-subscribe@most.org.pl
"Nie mogę się powstrzymać od marzeń o nowym rodzaju krytyki, która zamiast osądzać, wnosiłaby życie do książki, zdania lub idei; rozpalałaby ogień, obserwowałaby jak rośnie trawa, słuchałaby wiatru, pochwyciłaby morską pianę i rozrzuciła ją na wietrze. Nie mnożyłaby ocen, lecz znaki istnienia, zwołałaby je i obudziła z ich snu. A jeśli je czasem wymyśli – tym lepiej. Krytyka, która wydaje wyroki, wprawia mnie w znużenie. Pragnę krytyki, która rozbłyśnie iskrami wyobraźni. Nie będzie władcą ani katem. Przetrwa burze i uderzenia piorunów"
Zamaskowany filozof (fragment wywiadu Michela Foucault dla Le Monde, 1980)
"Je ne peux m’empêcher de penser à une critique qui ne chercherait pas à juger, mais à faire exister une œuvre, un livre, une phrase, une idée; elle allumerait des feux, regarderait l’herbe pousser, écouterait le vent et saisirait l’écume au vol pour l’éparpiller. Elle multiplierait non les jugements, mais les signes d’existence; elle les apellerait, les tirerait de leur sommeil. Elle les inventerait parfois? Tant mieux, tant mieux. La critique par sentence m’endort; j’aimerais une critique par scintillements imaginatifs. Elle ne serait pas souveraine ni vêtue de rouge. Elle porterait l’éclair des orages possibles".
Philosophe masqué
"I can't help but dream about a kind of criticism that would try not to judge but to bring a work, a book, a sentence, and idea to life; it would light fires, watch the grass grow, listen to the wind, and catch the sea foam in the breeze and scatter it. It would multiply not judgments but signs of existence; it would summon them, drag them from their sleep. Perhaps it would invent them sometimes - all the better. Criticism that hands down sentences send me to sleep; I'd like a criticism of scintillating leaps of the imagination. It would not be sovereign or dressed in red. It would bear the lightning of possible storms. (1997:323)"
Masked philospher
Lewica od Foucaulta: transformacja i władza<
Począwszy od 23 października 2006 roku grupa osób związanych z Fundacją im. Tomka Byry Ekologia i Sztuka i/lub działających w instytucjach akademickich, we współpracy z Międzywydziałowym Kołem Naukowym Gender Uniwersytetu Warszawskiego będzie realizować projekt cyklicznego, comiesięcznego seminarium. Spotkania będą poświęcone problematyce polskiej „transformacji”, jej genealogii, przebiegu i efektów.
Podstawowe narzędzia analizy owego złożonego fenomenu będziemy pożyczać od Michela Foucault, w przekonaniu, że właśnie jego pojęciowa „skrzynka z narzędziami” – z analityką władzy dyscyplinarnej i pastoralnej, a także pojęciami suwerenności i biopolityki, politycznej racjonalności i technologii władzy – będzie do tego celu szczególnie przydatna (jak kształtowały się relacje władzy w „realnym socjaliźmie”? – to pytanie również nieuchronnie pojawi się na horyzoncie…). Foucaulta czytamy w kontekście jego przynależności do „lewicowej” krytyki współczesności.
Zależy nam na maksymalnie otwartym charakterze seminarium, pracy w akademickich ramach, a zarazem wykroczeniu poza środowiska akademickie i dyscyplinarne granice. Na każde spotkanie planujemy zapraszać gości, szczegółowo zajmujących się określonymi problemami. Mamy nadzieję, że pozwoli to za każdym razem zakorzenić filozoficzno-socjologiczne dyskusje w empirycznym konkrecie.
Zapraszamy wszystkich chętnych. Pierwsze seminarium odbędzie się w poniedziałek, 23 października, w godzinach 18.30 – 20.30, w siedzibie Krytyki Politycznej, Warszawa, Chmielna 26/19 domofon 319 (II Pietro)
Ewa Charkiewicz, Michał Herer, Jacek Kochanowski, Michał Kozłowski, Sebastian Michalik, Katarzyna Szaniawska, Katarzyna Szumlewicz, Teresa Święćkowska
|
|
|
|
| Logowanie |
Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem? Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.
Zapomniane hasło? Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
|
|
Dodane przez 