THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    IZA DESPERAK. PRACA MIŁOŚCI I POWOŁANIE.
    Co maj─ů wsp├│lnego gender, ekonomia i opieka? O ile powi─ůzanie gender z opiek─ů jako┼Ť nam si─Ö ┼é─ůczy w ca┼éo┼Ť─ç, gender z ekonomi─ů r├│wnie┼╝, to te trzy sk┼éadniki razem dot─ůd omawiane – przynajmniej szeroko – nie by┼éy. Gender i ekonomia opieki to praca napisana z globalnej perspektywy, uwzgl─Ödniaj─ůcej lokalno┼Ť─ç. Perspektywy Polski, Norwegii, W┼éoch, Chile, Kanady, Holandii i Filipin przeplataj─ů si─Ö. Polskie piel─Ögniarki tu na miejscu i na emigracji uczestnicz─ů w tym samym procesie. O polskich piel─Ögniarkach pisze zar├│wno badaczka polska, jak i norweska. Migrantki, piel─Ögniarki, pracownice opieki stanowi─ů osobn─ů kategori─Ö analizy, gdzie to charakter ┼Ťwiadczonej pracy, a nie pochodzenie wyznacza ramy.

    Opracowanie sk┼éada si─Ö z kilku tekst├│w, kt├│re ze sob─ů nieprzypadkowo koresponduj─ů. Autorki powo┼éuj─ů si─Ö na siebie nawzajem, co nie jest efektem uniwersyteckiego zwyczaju wzajemnego cytowania, ale raczej przyj─Öcia wsp├│lnej perspektywy i wsp├│lnego dyskutowania z r├│┼╝nych perspektyw teoretycznych o tych samych problemach, nawet je┼Ťli ogl─ůdanych z r├│┼╝nych punkt├│w widzenia czy punkt├│w globu. Przeobra┼╝enia opieki pokazuj─ů zmiany spo┼éecznej jakie obj─Ö┼éy du┼╝─ů cz─Ö┼Ť─ç ┼Ťwiata. W krajach gdzie rozwija┼éo si─Ö pa┼ästwo opieku┼äcze nast─Öpuje jego demonta┼╝, w imi─Ö neoliberalnych reform. W krajach gdzie realny socjalizm gwarantowa┼é pewne formy opieki zbli┼╝one do tych pa┼ästwa opieku┼äczego zdemontowa┼éa je demokratyczna transformacja, na┼Ťladuj─ůca nie tyle rozwi─ůzania pa┼ästwa opieku┼äczego, co jego destruktor├│w. Na obszarach do kt├│rych pa┼ästwo opieku┼äcze nie dotar┼éo, i zapewne ju┼╝ nie dotrze, r├│wnie┼╝ obserwujemy podobne zjawiska – je┼Ťli nie reprywatyzacj─Ö opieki, to jej zepchni─Öcie w sfer─Ö prywatn─ů, ogniska domowego i odpowiedzialnych za┼ä kobiet.

    Opieka to zjawisko pozornie naturalne, a wi─Öc nieproste do zdefiniowania. By─ç mo┼╝e wszystkie nasze opieku┼äcze czynno┼Ťci wynikaj─ů z treningu jakim poddano nas w dzieci┼ästwie – matka si─Ö nami opiekowa┼éa, potem inni bliscy i dalsi, gdy ju┼╝ opieki nie potrzebujemy rewan┼╝ujemy si─Ö w pewnym sensie opiekuj─ůc si─Ö w┼éasnymi dzie─çmi lub star─ů i niedo┼é─Ö┼╝n─ů matk─ů. Czasem zanim opieki wymaga matka, opiekujemy si─Ö babci─ů, czasem opiek─Ö roztaczamy nad kim┼Ť, z kim nie wi─ů┼╝─ů nas wi─Özi rodzinne. By─ç mo┼╝e to w┼éa┼Ťnie opieka konstytuuje wi─Ö┼║ spo┼éeczn─ů i scala do dzi┼Ť spo┼éecze┼ästwo. Opieka tak rozumiana to „praca mi┼éo┼Ťci”, poza terminem „praca” nie maj─ůca nic wsp├│lnego ze ┼Ťwiatem ekonomii.

    Opiekujemy si─Ö tymi kt├│rych kochamy, tymi, kt├│rymi jeste┼Ťmy to winni, i nie oczekujemy zap┼éaty. Tak si─Ö sk┼éada, ┼╝e tak─ů opiek─Ö sprawuj─ů kobiety. To cz─Ö┼Ť─ç nieodp┼éatnej pracy domowej, kt├│rej si─Ö od kobiet oczekuje, ale za kt├│r─ů si─Ö nie p┼éaci. Im bardziej zmienia si─Ö struktura demograficzna rozwini─Ötych spo┼éecze┼ästw, tym bardziej z opieki macierzy┼äskiej przesuwa si─Ö ci─Ö┼╝ar na opiek─Ö nad starymi i chorymi. Wsp├│┼éczesna Polka, kt├│ra odchowa┼éa ju┼╝ statystyczne 1,39 dziecka i przymierza si─Ö do opieki nad wnukami, musi zmierzy─ç si─Ö z wyzwaniem w postaci starych i chorych cz┼éonk├│w rodziny. W przeciwie┼ästwie do wielu innych kraj├│w w Polsce opieka nad osobami starszymi jest sprawowana w rodzinie, gdy┼╝ prawie nie ma u nas zinstytucjonalizowanych form takiej opieki. Przesuni─Öcie wi─Ökszego zakresu obowi─ůzku za opieke do rodziny sprawia, ┼╝e rozwa┼╝ania nad redefinicj─ů opieki we wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie jeszcze silniej dotycz─ů Polek.

    Redefinicja obywatelstwa

    Drugi czynnik zmiany spo┼éecznej to redukcja dotychczasowego pa┼ästwa opieku┼äczego i przedefiniowanie roli obywateli. O ile wcze┼Ťniej obywatelstwo definiowano jako wsp├│lnot─Ö uprawnie┼ä tak┼╝e do pewnych form opieki, to dzi┼Ť ograniczaj─ůc zakres ustawowej opieki redukuje si─Ö te┼╝ zakres obywatelstwa. Dotyczy to w podobnym stopniu tak zwanych starych demokracji, jak i pa┼ästw postsocjalistycznych. Nowe liberalne rozwi─ůzania przesuwaj─ů sfer─Ö opieki z powrotem w sfer─Ö prywatn─ů, i trosk─Ö o ni─ů przerzucaj─ů na barki obywateli, a w┼éa┼Ťciwie obywatelek. Opieka zdrowotna przestaje by─ç trosk─ů pa┼ästwa, kt├│re zamyka b─ůd┼║ prywatyzuje plac├│wki. Opieka nad dzie─çmi ze ┼╝┼éobk├│w, przedszkoli i szkolnych ┼Ťwietlic przenosi si─Ö do domowego ogniska. Podobnie dzieje si─Ö z szerzej rozumian─ů opiek─ů, jak opieka zdrowotna czy zapewnienie dzieciom edukacji – na wolnym rynku wolni rodzice mog─ů tylko zakupi─ç te us┼éugi, jak aparat ortodontyczny czy kurs j─Özykowy, nie dostan─ů ich jednak od pa┼ästwa wci─ů┼╝ demontuj─ůcego si─Ö systemu spo┼éecznej opieki. Cho─ç pa┼ästwo to gwarantuje dost─Öp do darmowej edukacji, to ju┼╝ nie do podr─Öcznik├│w, cho─ç nieubezpieczonym pogotowie ratuje ┼╝ycie, to nie zdrowie, cho─ç „za darmo” leczy si─Ö kilka widocznych z─Öb├│w, to za te niewidoczne ju┼╝ nie publiczna opieka zdrowotna nie odpowiada. Cho─ç spo┼éecze┼ästwo si─Ö starzeje, nie przybywa w nim plac├│wek opieki nad starszymi obywatelami – t─Ö wci─ů┼╝ maj─ů ┼Ťwiadczy─ç rodziny. A w┼éa┼Ťciwie kobiety w tych rodzinach.

    Gdy na miejsce w domu opieki czeka si─Ö dwa lata, a my dzi┼Ť odbieramy ze szpitalnego oddzia┼éu chorego, kt├│ry sam nie zadba o siebie, musimy albo po┼Ťwi─Öci─ç si─Ö opiece nad blisk─ů osoba, albo zapewni─ç jej, jemu opiekunk─Ö. S┼éu┼╝ba zdrowia i medycyna nie zajmuj─ů si─Ö opiek─ů, a szpital nie jest miejscem gdzie przechowuje si─Ö starych i chorych. Zreszt─ů zanim proces diagnozowania i leczenia zostanie zako┼äczony, i pacjent odes┼éany zostanie do domu, by z chorego sta─ç si─Ö co najwy┼╝ej niedo┼é─Ö┼╝nym, szpital lekcj─Ö t─Ö aplikuje rodzinie w spos├│b dosadny. Czynno┼Ťci opieku┼äcze szpital sprawuje z ┼éaski i tylko wtedy, gdy przy ┼é├│┼╝ku pacjenta nie ma kobiety z rodziny. Nawet gdy wizyty rodzin w szpitalach by┼éy limitowane do kilku godzin w tygodniu, oczekiwano ┼╝e podczas tych kilku godzin bliscy (a raczej bliskie) po┼Ťwi─Öc─ů si─Ö czynno┼Ťciom opieku┼äczym – zmieni─ů po┼Ťciel, koszul─Ö nocn─ů, umyj─ů, nakarmi─ů, posprz─ůtaj─ů. Gdy szpitale otworzy┼éy podwoje dla rodzin, da┼éy im te┼╝ wyra┼║nie do zrozumienia ┼╝e s─ů po to by odci─ů┼╝a─ç w opiece. Nie chodzi tu wcale o brak etat├│w i pieni─Ödzy na jedzenie, kubek czy sztu─çce, papier toaletowy czy pampersy dla doros┼éych, ale definicj─Ö tego czym s─ů us┼éugi medyczne. Rodzina ma pomaga─ç pacjentowi w codziennych ┼╝yciowych czynno┼Ťciach, bo nale┼╝─ů do sfery opieki, kt├│ra przynale┼╝y rodzinie, nie medycynie. Medycyna zapewnia cewnikowanie, bo to wyceniona procedura medyczna. Medycyna nie zmienia doros┼éym pieluch, bo to sfera prywatnej opieki.

    Komunikaty rozdzielaj─ůce prywatne od publicznego w szpitalu s─ů czytelne, wykrzykuje je wr─Öcz szpitalna przestrze┼ä. Takim komunikatem jest zaplanowanie remontu szpitalnej wsp├│lnej ┼éazienki tak, by obs┼éugiwa┼éa wy┼é─ůcznie to co niezb─Ödne. W ┼éazience tej nie b─Ödzie lustra, wieszaka na szlafrok, ani uchwytu na papier toaletowy w kabinie ubikacji. Higiena a tak┼╝e papier toaletowy s─ů ze sfery prywatnej. W tej samej ┼éazience b─Öd─ů by─ç mo┼╝e uchwyty dla mniej sprawnych pacjent├│w – co wynika z medycznej definicji ich dolegliwo┼Ťci.

    Powszechna profesjonalizacja zawodu piel─Ögniarki rozpocz─Ö┼éa si─Ö dopiero w XX wieku. Piel─Ögniarki wci─ů┼╝ walcz─ů o swe miejsce w sferze medycyny, a nie opieki. Kolejne stopnie specjalizacji, studia piel─Ögniarskie, kursy zawodowe, a tak┼╝e porzucenie czepk├│w maj─ů odr├│┼╝ni─ç je od poprzedniczek i wsp├│┼éczesnych pracownic opieki. Cho─ç praca piel─Ögniarki to nie tylko medyczne procedery, ale tak┼╝e opieka, uciekaj─ů jak mog─ů od takiej definicji zawodu. Bezskutecznie, bowiem feminizacja, niski status zawodowy i niskie zarobki s─ů charakterystyczne dla zawod├│w kt├│rych istot─ů jest opieka i powo┼éanie.

    System wzajemnej ┼Ťwiadczonej w ramach ma┼éej spo┼éeczno┼Ťci opieki zast─ůpiony zosta┼é w du┼╝ej cz─Ö┼Ťci ┼Ťwiata przez systemy instytucjonalne. Pa┼ästwa doceni┼éy rol─Ö opieki dla podtrzymywania bytu spo┼éeczno┼Ťci, czego wyrazem sta┼éa si─Ö instytucjonalizacja zawodu piel─Ögniarki, kiedy┼Ť po prostu opiekunki nad chorymi, kt├│rej kompetencje nie obejmowa┼éy medycyny, ale opieku┼äczo┼Ť─ç w┼éa┼Ťnie. Niestety, nie ma prostego powrotu do poprzednich form organizacji spo┼éecznej, zw┼éaszcza ┼╝e po drodze zmienia si─Ö ekonomia.

    Opieka i migracja zarobkowa

    Opieka jest domen─ů kobiet, jednak dzi┼Ť mieszkanki jednych kraj├│w – bardziej rozwini─Ötych – w obliczu demonta┼╝u opieki publicznej – by spe┼éni─ç swe kobiece powo┼éanie, bo opieka jest powo┼éaniem, opiek─Ö zakupuj─ů od innych kobiet, kt├│re pochodz─ů z innych, mniej rozwini─Ötych obszar├│w ┼Ťwiata. Cho─ç opieka zdaje si─Ö by─ç fundamentem spo┼éecznej reprodukcji, gdy lokalne kobiety nie mog─ů ju┼╝ jej sprawowa─ç, nie redefiniuje si─Ö spo┼éecznego podzia┼éu pracy, lecz zatrudnia opiekunki z zewn─ůtrz – zatrudniaj─ů je i panie domu, i systemy opieki zdrowotnej. Polskie piel─Ögniarki migruj─ů do Norwegii, polskie opiekunki zajmuj─ů si─Ö niesprawnymi starszymi osobami we W┼éoszech. Szlaki migracji zarobkowych wyznaczaj─ů granice Wallersteinowskiego podzia┼éu ┼Ťwiata na pa┼ästwa rdzenia, peryferyjne i te pomi─Ödzy. By─ç mo┼╝e nale┼╝a┼éoby t─Ö map─Ö poszerzy─ç o specyficzne kobiece szlaki. Tak─ů pr├│b─ů w┼é─ůczenia p┼éci do globalnej analizy oferuje dzie┼éo artystyczne, film „ Babel” Alejandro Gonz├ílesa Iñaritu, pokazuj─ůcy globalne nici powi─ůza┼ä mi─Ödzy ameryka┼äskim ma┼é┼╝e┼ästwem, afga┼äsk─ů rodzin─ů i meksyka┼äsk─ů niani─ů.

    O ile udaje si─Ö gdzieniegdzie redefiniowa─ç podzia┼é r├│l w opiece nad dzie─çmi, i m─Ö┼╝czy┼║ni np. w Skandynawii nie tylko bior─ů urlopy ojcowskie, ale i traktuj─ů zmienianie pieluszek niemowl─Öcia jak kolejny element roli m─Ö┼╝czyzny, to nic nie wskazuje, ┼╝e podobnie przejm─ů kobiece obowi─ůzku w zmienianiu pampers├│w nietrzymaj─ůcym moczu seniorom. Uwolnione powiedzmy od co drugiej pieluszki mieszkanki tych egalitarnych spo┼éecze┼ästw nie zostaj─ů zwolnione z obowi─ůzku opieki – tam, gdzie rozw├│j spo┼éeczny uniemo┼╝liwia im granie tej roli one same lub pa┼ästwo wynajmuj─ů zast─Öpczynie. Co ciekawe, owe zast─Öpcze opiekunki s─ů zawsze kobietami. Jako kobiety s─ů predestynowane do sprawowania opieki, cho─ç jednocze┼Ťnie jako migrantki, znaj─ůce s┼éabo j─Özyk, s─ů opiekunkami drugiej kategorii. Nawet gdy s─ů dyplomowanymi piel─Ögniarkami z polskim magisterium, musz─ů terminowa─ç w roli pomocniczek sprawowaniu opieki – bo p┼ée─ç predestynuje tylko do opieki bezp┼éatnej, typowej kobiecej pracy. Gdy mowa o wynagrodzeniu, to pojawia si─Ö w─ůtek powo┼éania – czy etycznie jest pracowa─ç dla pieni─Ödzy w sferze powo┼éania? Nie tylko w Polsce zawody sfeminizowane o niskim presti┼╝u i niskich zarobkach to zawody kopiuj─ůce nieodp┼éatn─ů prac─Ö domow─ů kobiet – opiekunek dzieci i chorych.

    Opieka zakotwiczona jest w sferze prywatnej. Opieka nad chorymi i starymi przypomina opiek─Ö nad niemowl─Ötami poprzez ca┼ékowite przekroczenie sfery intymnej. Chirurg podczas operacji obejmuje tylko pole operacyjne, cewnik pod┼é─ůcza piel─Ögniarka, to ona opiekuje si─Ö odle┼╝ynami, to ona przygotowuje cia┼éo do zabiegu. Jednak cz─Ö┼Ť─ç zakresu opieki pokrywa si─Ö z us┼éug─ů – na rynku us┼éug medycznych pod┼é─ůczanie cewnika i opieka przeciwodle┼╝ynowa zostaj─ů wycenione i opracowuje si─Ö ekonomiczne standardy op┼éacalno┼Ťci takich us┼éug w systemie opieki zdrowotnej. Niedawno NFZ przeszacowa┼é opiek─Ö nad pacjentami kt├│rym trzeba pomaga─ç w jedzeniu i obni┼╝y┼é stawki za opiek─Ö nad nimi – o ile nie s─ů karmieni przez sond─Ö nie ma mowy o medycznej procedurze, cierpliwe karmienie chorego ┼éy┼╝eczk─ů jest przypadkiem opieki za jaki system p┼éaci─ç nie musi. Opieka wraca wi─Öc do sfery prywatnej, staje si─Ö prywatn─ů spraw─ů cz┼éonk├│w rodziny, kt├│rzy nie roztaczaj─ůc wymaganej spo┼éecznie opieki nad chorymi i starymi obarczeni s─ů ci─Ö┼╝arem winy. W┼éa┼Ťciwie ci─Ö┼╝ar ten spoczywa na kobietach, to one odpowiadaj─ů za opiek─Ö. Gdy choruje krewny m─Ö┼╝czyzny, czyli np. ojciec m─Ö┼╝a czyli te┼Ť─ç kobiety, to siostra m─Ö┼╝czyzny czyli c├│rka chorego odpowiedzialna jest za opiek─Ö nad nim, a nast─Öpna w kolejno┼Ťci jest ┼╝ona m─Ö┼╝czyzny czyli synowa – m─Ö┼╝czyzna nie wchodzi do ┼éa┼äcucha opieki nad w┼éasnym ojcem.

    Zast─Öpcze opiekunki, o kt├│rych mowa w opracowaniu to g┼é├│wnie migrantki. Mo┼╝na te┼╝ zastanowi─ç si─Ö nad opiekunkami lokalnymi – od piel─Ögniarek na godziny, poprzez opiekunki PCK, do opiekunek bez jakiegokolwiek certyfikatu – sam fakt bycia kobiet─Ö wystarczy za dyplom opieki. W przypadku emigrantek ich p┼ée─ç stanowi atut, cho─ç jako migrantki s─ů jednocze┼Ťnie ofiarami ekonomicznego wyzysku. Ich p┼ée─ç plus odmienno┼Ť─ç kulturowa sprawiaj─ů ┼╝e staj─ů si─Ö super-opiekunkami, lepszymi od lokalnych, nie tylko dlatego, ┼╝e mniej si─Ö im p┼éaci, ale tak┼╝e dlatego, ┼╝e migruj─ůc z bardziej cywilizacyjnej zap├│┼║nionych region├│w, reprezentuj─ů kultury opieki. Oczekuje si─Ö, ┼╝e swoimi w┼éoskimi czy norweskimi podopiecznymi zajmowa─ç si─Ö b─Öd─ů jak matka niemowl─Öciem, lub jak ich babka w┼éasn─ů prababk─ů. One jednak pracuj─ů za pieni─ůdze, za oczekiwan─ů zap┼éat─Ö porzuci┼éy swoje obowi─ůzki opieki wobec w┼éasnych bliskich i pr├│buj─ů renegocjowa─ç uk┼éad jako prac─Ö w kategoriach ekonomicznych a nie „prac─Ö mi┼éo┼Ťci”. Jak wskazuje case polskiej opiekunki opisany przez Isaksen nie do ko┼äcza si─Ö to udaje – cho─ç opieka „po polsku” kojarzy si─Ö z tradycyjnym spo┼éecze┼ästwem, od kt├│rego bogatsze W┼éoszki odchodz─ů, to nie pozwala si─Ö opiekunce my┼Ťle─ç po swojemu – opieka ma si─Ö odbywa─ç tak, jakby to wci─ů┼╝ by┼éa praca mi┼éo┼Ťci.


    Państwo nie jest ojcem, a opiekę niech zapewni matka lub córka, albo opiekunka-migrantka


    P┼éatna opiekunka ma nie tylko dba─ç o higien─Ö nietrzymaj─ůcej moczu staruszki, ale i zast─Öpowa─ç c├│rk─Ö. Jednocze┼Ťnie do tej relacji opieki nie maj─ů wst─Öpu kategorie logiki rynkowej – ich praca nie jest do ko┼äca prac─ů, nie ma tu umowy o prac─Ö i ochrony praw pracowniczych, nie ma prawa do urlopu. Polska opiekunka pojedzie do kraju nie wtedy kiedy wzywaj─ů j─ů w┼éasne rodzinne obowi─ůzki, ale dopiero gdy jej podopieczna umrze. Jej „kontrakt” wi─ů┼╝e j─ů z opiek─ů tak jakby by┼éa to osobista relacja rodzinna – nie mo┼╝e zostawi─ç podopiecznej, tak jak c├│rka nie mog┼éaby zostawi─ç matki. Ekonomiczno┼Ť─ç kontraktu jest iluzoryczna, cho─ç w gr─Ö wchodz─ů pieni─ůdze, nie rz─ůdz─ů ni─ů prawa rynku. Mamy wi─Öc pewn─ů odr─Öbn─ů ekonomi─Ö, ekonomi─Ö opieki, kt├│r─ů rz─ůdz─ů jakie┼Ť inne, nie zbadane przez nauk─Ö o ekonomii prawa. Prawa te ignoruje zewn─Ötrzna wobec sfery opieki ekonomia, rz─ůdz─ůca systemem opieki zdrowotnej i us┼éugami medycznymi, gdzie liczy si─Ö rachunek ekonomiczny.

    By─ç mo┼╝e perspektywa opieki i historyczne przypisanie obowi─ůzku opieki kobietom wyja┼Ťnia polski fenomen, dla mnie wci─ů┼╝ tajemniczy, likwidacji Funduszu Alimentacyjnego. „Pa┼ästwo nie jest ojcem” powiedzia┼éa niegdy┼Ť w┼éadza i Fundusz zlikwidowa┼éa. Od niedawna powr├│ci┼é on w nowej formule, lecz generalna zasada wy┼é─ůcznej odpowiedzialno┼Ťci matki za opiek─Ö nad dzieckiem, tak┼╝e jej finansowanie, pozostaje niezmieniona. Zasada ta stoi za przyzwoleniem spo┼éecznym na niep┼éacenie aliment├│w i logik─ů s─ůd├│w rodzinnych. Zasad─Ö t─Ö, dot─ůd niepisan─ů, sformu┼éowano przy okazji demonta┼╝u Funduszu. Pa┼ästwo nie jest ojcem, a opiek─Ö nad dzieckiem niech zapewni matka – to jej praca mi┼éo┼Ťci i powo┼éanie, trudno domaga─ç si─Ö jeszcze pieni─Ödzy.

    Innym wa┼╝nym polskim w─ůtkiem obecnym w tej ksi─ů┼╝ce s─ů migruj─ůce zarobkowo pracownice opieki. Kobietom migrantkom po┼Ťwi─Öcono u nas chyba jedn─ů publikacj─Ö. Migracja zarobkowa, jako nielegalna, d┼éugo pomijana by┼éa w publicznym dyskursie. Gdy migracje zarobkowe sta┼éy si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů oficjalnej rzeczywisto┼Ťci, migrant├│w gloryfikowano jako nowe wcielenia przedsi─Öbiorczego homo oeconomicus, a migracje idealizowano. O ciemnych stronach migracji kobiet nie wspominano. Dopiero medialne doniesienia o armii eurosierot zwr├│ci┼éy uwag─Ö na spo┼éeczne koszty migracji – ale nie koszty samych migrantek. To raczej kobiety, porzucaj─ůc swe dzieci zaniedbuj─ů swe podstawowe zadanie zapewnienia im opieki. Finansowe motywy migracji nie mog─ů usprawiedliwia─ç wyrodnych matek – rzecze opinia publiczna. Tak samo, pokolenie – dwa wcze┼Ťniej, gdy pojawi┼éo si─Ö has┼éo „Irena do domu” za pojawienie si─Ö innej spo┼éecznej plagi – chuliganizmu – odpowiedzialne by┼éy matki zaniedbuj─ůce opiek─Ö nad dzie─çmi z kluczami na szyi. Opracowanie Gender i ekonomia opieki zwraca uwag─Ö i na nieformalne szlaki migracji, i na wyzysk jakiego ofiarami migrantki si─Ö staj─ů. Nieformalne szlaki migracji to zar├│wno przemys┼é seksualny, jak i praca opiekunek. Wyzysk dotyczy i nieprofesjonalnych opiekunek pracuj─ůcych na czarno i nie znaj─ůcych j─Özyka, jak i piel─Ögniarek z magisterium. Te pierwsze nie znaj─ů swoich praw i godz─ů si─Ö podejmuj─ůc tak─ů prac─Ö na ich pozbawienie. Te drugie, cho─ç reprezentuj─ů g├│rne kilka procent elit zawodu – najlepiej wykszta┼écone i znaj─ůce j─Özyki – l─ůduj─ů na stanowiskach o kilka stopni ni┼╝szych ni┼╝ te, z kt├│rych emigruj─ů. Wynagrodzenie, kt├│re otrzymuj─ů, jest wy┼╝sze ni┼╝ to, co mog┼éyby zarobi─ç w kraju, lub mog─ů pracowa─ç mniej godzin by je uzyska─ç. Nie m├│wi┼éo si─Ö dot─ůd o kosztach dodatkowych, kt├│re ponosz─ů – obok koszt├│w ka┼╝dego migranta w przypadku kobiet to tak┼╝e koszt frustracji bezrobotnego w nowym otoczeniu m─Ö┼╝a, a tak┼╝e marnotrawienia kwalifikacji zawodowych do┼Ťwiadczenia zawodowego – za cen─Ö wy┼╝szych ni┼╝ polska elita piel─Ögniarka zarobk├│w wracaj─ů one do roli opiekunek, kt├│re do roli zawodowej bardziej predestynuje p┼ée─ç ni┼╝ profesjonalny trening.

    Gender i ekonomia opieki, mimo swej globalnej perspektywy, to kapitalna i jedna z nielicznych analiza traktuj─ůca o polskich piel─Ögniarkach i po┼éo┼╝nych. Analiza protest├│w piel─Ögniarek autorstwa Julii Kubisy zwraca uwag─Ö na odr─Öbno┼Ť─ç tej grupy zawodowej w┼Ťr├│d innych strajkuj─ůcych grup personelu medycznego. Jako ┼╝e rola zawodowa piel─Ögniarek du┼╝o silniej ni┼╝ lekarzy jest zdefiniowana w oparciu o kategori─Ö opieki, ich protesty nast─ůpi┼éy du┼╝o p├│┼║niej i zradykalizowa┼éy si─Ö o form─Ö odej┼Ťcia od ┼é├│┼╝ek pacjent├│w. Mimo radykalizacji, a nawet jedynego medialnie wyra┼║nego protestu w bia┼éym miasteczku, piel─Ögniarki nie zyska┼éy na protestach nic jako grupa zawodowa – co najwy┼╝ej poczucie solidarno┼Ťci zawodowej i potrzeb─Ö wsp├│┼édzia┼éania. Wci─ů┼╝ do┼Ťwiadczaj─ů te┼╝ dyskryminacji – tak┼╝e w ┼Ťwietle prawa. ┼ü├│dzki s─ůd, kt├│ry uzna┼é, ┼╝e strajkuj─ůce piel─Ögniarki, stosuj─ůce te same procedury strajkowe co lekarze, naruszy┼éy prawo, zastosowa┼é w stosunku do nich zupe┼énie inn─ů interpretacj─Ö prawn─ů ni┼╝ w przypadku strajkuj─ůcych lekarzy. Zdaje si─Ö, ┼╝e „praca opieki” funkcjonuje wi─Öc tak┼╝e w obszarze s─ůdownictwa i prawa pracy. Gender i ekonomia opieki dostarcza wi─Öc, obok teoretycznych ram refleksji w skali makro, u┼╝ytecznych narz─Ödzi do mikroanaliz „tu i teraz”.

    Gender i ekonomia opieki, pod redakcj─ů Ewy Charkiewicz i Anny Zachorowskiej Mazurkiewicz, Biblioteka Think Tanku Feministycznego, Warszawa 2009
    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2017 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.00