THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    MONIKA POPOW. WYCHOWANIE DO PREKARIATU
    Czy co┼Ť ┼é─ůczy pochodz─ůc─ů z klasy ┼Ťredniej licealistk─Ö z wielkiego miasta i gimnazjalistk─Ö nosz─ůc─ů bia┼ée kozaczki? Czy istnieje podmiot zbiorowy o nazwie „m┼éode kobiety”? Teoretycznie tak, jednak pog┼é─Öbiaj─ůce si─Ö rozwarstwienie spo┼éeczne dzieli m┼éode kobiety na dwie obce sobie grupy – bardziej i mniej uprzywilejowan─ů. Pozycja jednostki coraz bardziej zale┼╝y od manifestowanego stylu ┼╝ycia. R├│┼╝nice te staj─ů si─Ö z naszym spo┼éecze┼ästwie tak drastyczne, ┼╝e przypuszcza─ç mo┼╝na, i┼╝ rzutuj─ů na przebieg procesu socjalizacji. Efektem jest nie tylko wychowanie do odpowiedniej roli spo┼éecznej, ale te┼╝ do odpowiedniej klasy.

    Kultura masowa, dominuj─ůc w przestrzeni publicznej, coraz bardziej znacz─ůco wp┼éywa na spos├│b postrzegania przez m┼éode kobiety w┼éasnej to┼╝samo┼Ťci. Wzmacnia te┼╝, poprzez pozorn─ů wolno┼Ť─ç wyboru oraz pseudoemancypacj─Ö, procesy socjalizacyjne. Analiza wp┼éyw├│w konsumpcjonizmu bardzo powi─ůzana jest z dyskursem klasowo┼Ťci. Kulturowe narzucanie standard├│w kobieco┼Ťci dotyczy przecie┼╝ zar├│wno mieszkanek centr├│w wielkich miast, jak i kobiet z peryferii. Tymczasem przyzwyczaili┼Ťmy si─Ö do rozpatrywania procesu dyscyplinowania kobiet poprzez kultur─Ö wy┼é─ůcznie w kontek┼Ťcie klasy ┼Ťredniej.

    Na m┼éode kobiety, b─Öd─ůce w gorszej sytuacji ekonomicznej, rynek oddzia┼éuje podobnie, jak na ich bogatsze kole┼╝anki. W przeciwie┼ästwie jednak do kobiet bogatych, nie oferuje im tego samego produktu. Dyskurs generowany przez konsumpcj─Ö, bawi─ůc si─Ö kategori─ů unikalno┼Ťci, sprawnie dzieli swoje uczestniczki na zamkni─Öte klasy, kt├│re pozornie pos┼éuguj─ůc si─Ö podobnymi przedmiotami, pozostaj─ů od siebie niezwykle odleg┼ée. Przede wszystkim jednak s─ů innymi rynkowymi targetami. Pierwsza bowiem z tych grup nabywa markowe produkty, druga, natomiast, azjatyckie podr├│bki. Obie kategorie produkt├│w, pierwszej jako┼Ťci oraz tani, to narz─Ödzie oddzia┼éuj─ůce na konsumentk─Ö. Jako┼Ť─ç uwodzi, daje nadziej─Ö indywidualno┼Ťci, wyj─ůtkowo┼Ťci. Podr├│bka to namiastka tej unikatowo┼Ťci, jednak sprzedawana w wielkim centrum handlowym, tym samym co towar wysokiej jako┼Ťci, nabiera innego znaczenia. Biedni pracuj─ůcy mog─ů mie─ç prawie to samo, co klasa ┼Ťrednia. Mog─ů kupowa─ç. Niebagatelne znaczenie maj─ů tu media. Dyskurs publiczny na temat m┼éodych kobiet jest w naszym kraju wyj─ůtkowo obra┼║liwy. Podstawowy katalog postaci to studentki szukaj─ůce sponsora w wielkim mie┼Ťcie, dresiary, „dziunie”, galerianki, utrzymanki, kobiety ma┼éo inteligentne, szybko zachodz─ůce w ci─ů┼╝─Ö, ┼éatwe cele m─Öskiego podrywu. W obrazach tych dominuje seksualno┼Ť─ç, ale r├│wnie┼╝ tandetno┼Ť─ç i odmowa inteligencji.

    M┼éode kobiety niespe┼éniaj─ůce wielkomiejskiego kanonu ubrania i wygl─ůdu to najbardziej chyba uprzedmiotowiona grupa w polskim dyskursie publicznym. To r├│wnie┼╝ grupa, kt├│rej nie wstyd wy┼Ťmiewa─ç, a raczej widziane jest to w dobrym tonie, czego dowodzi popularno┼Ť─ç stron internetowych publikuj─ůcych zdj─Öcia kobiet nosz─ůcych nieodpowiednie buty, ubrania czy te┼╝ makija┼╝.

    W ostatnich latach mo┼╝na odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e socjalizacyjny trening w kobieco┼Ť─ç zosta┼é spot─Ögowany. Jak pokazuj─ů badania Anny W├│jtewicz, troska o nienaganny wygl─ůd i seksualn─ů atrakcyjno┼Ť─ç, jaka zwi─ůzana jest z procesem dojrzewania, ale te┼╝ pot─Ögowana przez kultur─Ö, konieczno┼Ť─ç dostosowania si─Ö do regu┼é, jakie narzuca konsumpcjonizm, sprawiaj─ů, ┼╝e rzeczywisto┼Ť─ç m┼éodych kobiet nastawiona jest na przetrwanie1. Najwi─Öcej uwagi nastolatki przywi─ůzuj─ů do wygl─ůdu. Aby liczy─ç si─Ö w grupie posiada─ç musz─ů odpowiednie ubrania, fryzury, czyli m├│wi─ůc inaczej, wpisywa─ç musz─ů si─Ö w odpowiedni kod kulturowy2. Opr├│cz czynnik├│w biologicznych i psychologicznych zwi─ůzanych z dorastaniem, zachowanie oraz spos├│b postrzegania siebie przez dziewcz─Öta determinuje jeszcze jeden wielki czynnik – konieczno┼Ť─ç znalezienia swojego miejsca w rzeczywisto┼Ťci masowej, popularnej, wizualnej, rynkowej. Czym mniejszymi ┼Ťrodkami dysponuj─ů, tym trudniej im osi─ůgn─ů─ç cel.

    Jednym z miejsc, w kt├│rym decyduje si─Ö spo┼éeczny los m┼éodych kobiet jest szko┼éa. To istotne miejsce, bior─ůc pod uwag─Ö, ┼╝e konsumentki maj─ů coraz mniej lat. Je┼Ťli przyj─ů─ç za pedagogik─ů kultury, ┼╝e to┼╝samo┼Ť─ç jednostki kszta┼étuje si─Ö w spotkaniu z dobrami kultury, prowadz─ůcym do interioryzacji zawartych w nich warto┼Ťci oraz wykszta┼éceniu w┼éasnych3, mo┼╝na pokusi─ç si─Ö o stwierdzenie, ┼╝e wsp├│┼éczesna polska szko┼éa w niewielkim stopniu stwarza ku temu mo┼╝liwo┼Ťci. Z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů nie daje ich zakurzony szkolny kanon przekazuj─ůcy ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlone normy zachowania i warto┼Ťci, odstaj─ůcy od ┼╝ycia uczni├│w i uczennic.

    Z bied─ů problem ten wi─ů┼╝e si─Ö w szczeg├│lny spos├│b. Wynikaj─ůce z biedy wykluczenie od kultury zamyka osoby ubogie w kr─Ögu masowej rozrywki dostarczanej przez media. Nie ma tu miejsca na wyb├│r, gdy┼╝ on zawsze uzale┼╝niony jest od pieni─Ödzy. Szko┼éa, przez ca┼éy okres kszta┼écenia, staje si─Ö zatem niejednokrotnie podstawow─ů agend─ů, poprzez kt├│r─ů uczniowie i uczennice maj─ů kontakt z kultur─ů inn─ů ni┼╝ masowa. Jest to jednak r├│wnie┼╝ kontakt ograniczony – podstawowym kryterium doboru jest tu przekazywanie tradycji i warto┼Ťci. Znaczenia zatem, kt├│re wytwarzane s─ů w szkole zawarte s─ů w ograniczonym repertuarze. Rozpatrywane natomiast w kontek┼Ťcie socjalizacji kobiet, na ka┼╝dym stopniu edukacji warto┼Ťci te okazuj─ů si─Ö utwierdza─ç konserwatywny wizerunek kobieco┼Ťci, ukazuj─ůc kobiety g┼é├│wnie jako matki, opiekunki, stra┼╝niczki domowego ogniska. ┼Üwietnie pokazuj─ů to badania tre┼Ťci podr─Öcznik├│w szkolnych prowadzone przez Dorot─Ö Pankowsk─ů oraz El┼╝biet─Ö Kalinowsk─ů4.

    Edukacja dziewcz─ůt nabiera w tym kontek┼Ťcie szczeg├│lnego znaczenia. Z racji wszechogarniaj─ůcej seksualizacji, eksponowania kobiecego cia┼éa, oraz, jak zauwa┼╝a Baudrillard, jego urynkowienia, ograniczenie kontaktu z kultur─ů do kultury masowej, musi wywiera─ç wielki wp┼éyw na podmiotowo┼Ť─ç m┼éodej kobiety. Paradoksalnie zatem grupa, kt├│ra z powodu ograniczonych ┼Ťrodk├│w wydawa┼éaby si─Ö ostatni─ů na li┼Ťcie cel├│w oddzia┼éywania rynku, jest na ni─ů najbardziej nara┼╝ona.

    Na polepszenie sytuacji z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů nie wp┼éywaj─ů wytyczane obecnie kierunki rozwoju pa┼ästwa. Autorzy i autorki dokument├│w na temat polityki edukacyjnej oraz strategii rozwoju Polski, r├│wnie┼╝ po┼Ťrednio lub bezpo┼Ťrednio, m├│wi─ůcych na temat edukacji, zdaj─ů si─Ö nie widzie─ç, ┼╝e lansowana przez nich wizja rozwoju dynamicznej i mobilnej klasy kreatywnej, wi─Ökszo┼Ťci uczni├│w i uczennic nie dotyczy. Mieszkanki peryferii tym bardzieJ nie wyst─Öpuj─ů w neoliberalnych wizjach rozwoju.

    Dziewcz─Öta, do kt├│rych docieraj─ů przewa┼╝nie tradycyjne szkolne wizerunki kobieco┼Ťci oraz jej medialne przedstawienia, maj─ů niewielkie pole wyboru. Nie daje go r├│wnie┼╝ spo┼éecze┼ästwo, przypisuj─ůc m┼éode kobiety do kilku ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlonych grup. Kim bowiem mo┼╝e zosta─ç m┼éoda kobieta bez pieni─Ödzy, znajomo┼Ťci i perspektyw? Kasjerk─ů, fryzjerk─ů, sprzedawczyni─ů. To tzw. konkretne zawody, czyli najlepsze wyj┼Ťcie dla osoby, kt├│ra liczy─ç mo┼╝e tylko na siebie. Dla dziewczyny z biednej rodziny najwa┼╝niejsze to szybko i┼Ť─ç do pracy, albo znale┼║─ç m─Ö┼╝a. Us┼éyszy to zar├│wno w szkole, jak i w punkcie doradztwa zawodowego. Musi sobie poradzi─ç.

    Dochodzimy do punktu, w kt├│rym dyscyplinowanie ┼é─ůczy si─Ö z biow┼éadz─ů: dobrze socjalizowane, nieodbiegaj─ůce od standard├│w wygl─ůdu m┼éode kobiety sprawnie do┼é─ůczaj─ů do rzeszy pracownic sektora junk jobs. Staj─ů si─Ö tym samym niezb─Ödnym elementem systemu patriarchalno-kapitalistycznego. System potrzebuje ich ┼╝yciowej zaradno┼Ťci: nieodp┼éatnej pracy w domu, cz─Östo ju┼╝ od najm┼éodszych lat, oraz niskop┼éatnej pracy zawodowej. Potrzebuje r├│wnie┼╝ ich uprzedmiotowionej seksualno┼Ťci, kt├│ra przypisuje m┼éode kobiety do odpowiedniej klasy i roli spo┼éecznej.

    Nie mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e m┼éode kobiety z peryferii to grupa niewidzialna. Media pe┼éne s─ů ich rozerotyzowanych, prostackich przedstawie┼ä. Niewidzialna jest ich ┼Ťmieciowa praca. Ma┼éo kt├│rej grupie tak wyra┼║nie daje si─Ö do zrozumienia, ┼╝e mo┼╝e tylko s┼éu┼╝y─ç – zar├│wno swoim cia┼éem, jak i prac─ů.

    Bibliografia:
    1.Baudrillard J., O uwodzeniu, Warszawa 2005.
    2.Baudrillard J., Społeczeństwo konsumpcyjne, jego mity i struktury, Warszawa 2006
    3.J. Gajda, Pedagogika kultury w zarysie, Krak├│w 2006, str. 17.
    4.Por. E. Kalinowska, Wizerunki dziewczynek i ch┼éopc├│w, kobiet i m─Ö┼╝czyzn w podr─Öcznikach szkolnych, „Kwartalnik pedagogiczny” 1995, nr 1-2.
    5.D. Pankowska, Obraz systemu r├│l p┼éciowych w podr─Öcznikach – analiza por├│wnawcza, [w:] „Przegl─ůd bada┼ä edukacyjnych” 2005, nr 1.
    6.D. Pankowska, Obraz systemu r├│l p┼éciowych w polskich podr─Öcznikach dla klas pocz─ůtkowych, [w:] Koniec mitu niewinno┼Ťci? P┼ée─ç i seksualno┼Ť─ç w socjalizacji i edukacji, pod red. L. Kopciewicz i E. Ziarkiewicz, Warszawa 2009.
    7.A.W├│jtewicz, „Dziwki”, „kr├│lowe”, i „szare myszki”, czyli gimnazjalna codzienno┼Ť─ç widziana przez pryzmat seksualizacji dziewczy┼ästwa, [w:] Koniec mitu niewinno┼Ťci? P┼ée─ç i seksualno┼Ť─ç w socjalizacji i edukacji, pod red. L. Kopciewicz, E. Ziarkiewicz, Warszawa 2009.
    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.00