THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    SESJA 5. UB├ôSTWO I EKONOMICZNA AKTYWNO┼Ü─ć KOBIET
    Ub├│stwo i kobiety - przegl─ůd debat

    W ekonomii i w socjologii ub├│stwo ujmowane jest jako kwestia deprywacji materialnej (brak b─ůd┼║ ograniczony dost─Öp do dochod├│w czy innych ┼Ťrodk├│w do ┼╝ycia), oraz jako kwestia jako┼Ťci ┼╝ycia.

    W g┼é├│wnym nurcie dyskursu ekonomii podstawowym miernikiem ub├│stwa b─ůd┼║ zamo┼╝no┼Ťci jest produkt krajowy brutto per capita, czyli przep┼éyw pieni─ůdza w gospodarce w przeliczeniu na jednostk─Ö. Ten statystyczny wska┼║nik niewiele m├│wi na temat jako┼Ťci ┼╝ycia i dochod├│w konkretnych os├│b. Wska┼║nikiem s─ů tak┼╝e dane na temat dochod├│w gospodarstw domowych czy jednostek, kt├│re grupowane s─ů w kwintylach b─ůd┼║ decylach populacji (wed┼éug dochod├│w, w grupach 20 proc lub 10 proc.), kt├│re lepiej uwidaczniaj─ů zr├│┼╝nicowanie dochod├│w mi─Ödzy gospodarstwami domowymi. Link

    Inn─ů metod─ů liczenia poziomu zamo┼╝no┼Ťci czy ub├│stwa jest ustalanie pu┼éap├│w dochod├│w, jaki jest niezb─Ödny dla biologicznego przetrwania (minimalny zestaw produkt├│w ┼╝ywno┼Ťciowych ), co nosi u nas nazw─Ö minimum egzystencji. Minimum egzystencji ustalane jest przez IPiSS Link konsumpcja poni┼╝ej tego poziomu prowadzi do wyniszczenia. W 2005 roku by┼éo to 387 pln na jedno-osobowe gospodarstwo, a np. 1045 pln na gospodarstwo czteroosobowe. Ustawowa granica ub├│stwa wynosi odpowiednio 461 pln, i 1264 pln, a subiektywna (samoocena gospodarstw domowych) 941 i 1492 pln.

    Dane tego rodzaju nie ukazuj─ů zr├│┼╝nicowania pod wzgl─Ödem p┼éci w gospodarstwach domowych. Nie ma bada┼ä dotycz─ůcych kobiet i ub├│stwa. Skoro jednak w latach 2004 i 2005 12 % ludno┼Ťci czyli 4,56 mln ludzi w Polsce znajdowa┼éo si─Ö poni┼╝ej minimum biologicznej egzystencji, to mo┼╝na przyj─ů─ç, ┼╝e co najmniej po┼éowa z nich to dziewczynki i kobiety. Odsetek os├│b ┼╝yj─ůcych poni┼╝ej subiektywnej granicy ub├│stwa GUS (2006) szacowa┼é na 23 %, co w szacunkach zak┼éadaj─ůcych r├│wno┼Ť─ç w biedzie przek┼éada si─Ö to na 4,1 mln kobiet i dziewczynek. Czyli wed┼éug zani┼╝onych z ostro┼╝no┼Ťci szacunk├│w razem na 19,7 mln kobiet, ok 6.35 miliona kobiet ┼╝yje w ub├│stwie, w tym co 9-a dziewczynka i kobieta na granicy biologicznego wyniszczenia. Faktycznie, bior─ůc pod uwag─Ö inne mierniki (dyskryminacje p┼éacow─ů kobiet; mniejszy dost─Öp do p┼éatnej pracy) liczba kobiet ┼╝yj─ůcych w ub├│stwie jest wi─Öksza.

    Teoretycznym zapleczem tego podej┼Ťcia do mierzenie ub├│stwa za pomoc─ů dochod├│w jednostki czy gospodarstwa domowego jest ekonomia neoklasyczna, gdzie gospodarstwo domowe jest traktowane jako mini-firma. Gospodarstwo domowe nabywa towary czy us┼éugi na rynku, b─ůd┼║ wytwarza je w domu i poprzez prac─Ö domow─ů produkuje dobra na rzecz gospodarstwa domowego. Gospodarstwo (rodzina) maksymalizuje swoja wsp├│ln─ů u┼╝yteczno┼Ť─ç, a podzia┼é pracy wed┼éug p┼éci dokonywany jest na zasadzie racjonalnego wyboru w celu maksymalizacji wsp├│lnej u┼╝yteczno┼Ťci (rodziny) gospodarstwa domowego (Jacob Mincer, 1963, Gary Becker, 1965). Krytyk─ů tego podej┼Ťcia za jego brak wyodr─Öbnienia interes├│w cz┼éonk├│w gospodarstwa domowego i zamazywanie sprawczo┼Ťci kobiet oraz konfliktu i kooperacji w ramach rodziny zajmowa┼éy┼Ťmy si─Ö na poprzedniej sesji.

    Tu warto doda─ç, i┼╝ w uj─Öciu neoliberalnym (teoria kapita┼éu ludzkiego) ub├│stwo ujmowane jest jako niedostatek kapita┼éu ludzkiego, st─ůd na przyk┼éad selektywny nacisk na rol─Ö edukacji w zwalczaniu i przeciwdzia┼éaniu biedzie. W modelu neoliberalnym win─ů za ub├│stwo obarczana jest jednostka jako niedostatecznie wykszta┼écona, nieaktywna, nie wykazuj─ůca si─Ö przedsi─Öbiorczo┼Ťci─ů. Takie podej┼Ťcie charakteryzuje wi─Ökszo┼Ť─ç program├│w aktywizacji zawodowej kobiet w Polsce. Nacisk nie jest k┼éadziony na tworzenie nowych miejsc pracy, czy utrzymanie istniej─ůcych miejsc pracy, ale na aktywizowanie jednostek. Tu nale┼╝y doda─ç , ┼╝e na jedna zarejestrowan─ů bezrobotn─ů osob─Ö w III kwartale 2006 przypada┼éo 38 zarejestrowanych bezrobotnych (Przegl─ůd makroekonomiczny, 10-11-2006). Z tego wysnu─ç mo┼╝na wniosek, i┼╝ programy aktywizacji zawodowej aktwynie zagospodarowuj─ů czas osob bezrobotnych na szukanie pracy, kt├│rej nie ma.

    Kolejnym ekonomicznym miernikiem ub├│stwa jest dost─Öp do p┼éatnej pracy i r├│wnej p┼éacy. W 2003 roku tylko 38.2 proc. kobiet pracowa┼éo, 9,7 proc, by┼éo zarejestrowano jako bezrobotne, a reszta jako kobiety bierne zawodowo. Nale┼╝y doda─ç, ┼╝e tylko ok. 6 proc. bezrobotnych ma prawo do zasi┼éku. Liczba kobiet nieaktywnych zawodowo jest w Polsce jedn─ů z najwy┼╝szych w Europie. Link , Link Sytuacja ekonomiczna tych kobiet jest zr├│┼╝nicowana, nie mamy na ten temat bada┼ä, mo┼╝na wi─Öc powiedzie─ç, ┼╝e jest to statystyczne 'czarne pude┼éko', do kt├│rego wpadaj─ů te, kt├│re nie s─ů (samo)zatrudnione.

    Z braku bada┼ä i innych statystycznych danych z podzia┼éem na p┼ée─ç, wska┼║nik zatrudnienia, jako miernik ekonomicznej sytuacji kobiet jest upowszechniony. Jego wad─ů jest, ┼╝e ujmuje problem w kategorii binarnych opozycji, praca kobiet kontra praca m─Ö┼╝czyzn. Pomija natomiast analizy rynku pracy, zwi─ůzki mi─Ödzy sytuacj─ů na rynku pracy, a polityk─ů makroekonomiczn─ů, czy kontekst instytucjonalny. Ten uproszczony obraz redukuje problem zatrudnienia do konkurencji o prac─Ö mi─Ödzy m─Ö┼╝czyznami i kobietami. Nie oddaje tak┼╝e zr├│┼╝nicowania dochod├│w mi─Ödzy kobietami. Paradoksalnym efektem tego podej┼Ťcia mo┼╝e by─ç akceptacja ub├│stwa, je┼Ťli ma miejsce r├│wny dost─Öp do p┼éatnej pracy, takie same p┼éace i podzia┼é pracy domowej. (Tu warto zaznaczy─ç, ┼╝e podejmowane sa alternatywne analizy, w tym instytucjonalna analiza sytuacji kobiet na rynku pracy - zbob. Anna Zachorowska Mazurkiewicz, 2006)

    Opr├│cz podej┼Ťcia do ub├│stwa jako deprywacji materialnej i skutku niedostatecznych dochod├│w, kt├│re jest powszechnie krytykowane, ub├│stwo jest ujmowane jako kwestia jako┼Ťci ┼╝ycia (Maria Floro), jako problem uprawnie┼ä i mo┼╝liwo┼Ťci – entitlements and capabilities (Amartya Sen), jako niemo┼╝no┼Ť─ç d┼éugiego ┼╝ycia w zdrowiu i w godziwych warunkach, wolno┼Ťci, godno┼Ťci, szacunku dla siebie (Human Development Report, 1997) czy jako skutek niedostatecznego g┼éosu grup zmarginalizowanych (Bank ┼Üwiatowy, 2001). Warto tu doda─ç, ┼╝e umo┼╝liwienie m├│wienia w┼éasnym g┼éosem o przyczynach i skutkach ub├│stwo, co proponuej Bank Swiatowy nie jest wystarczaj─ůce, konieczny jest tak┼╝e efektywny wp┼éyw na polityk─Ö, do czego niezb─Ödne s─ů np. zwiazki zawodowe ruchy spo┼éeczne.

    Do ilo┼Ťciowych miernik├│w jako┼Ťci ┼╝ycia nale┼╝─ů wska┼║niki ┼╝ywienia, dost─Öp do edukacji, bud┼╝ety czasu z uwzgl─Ödnieniem podzia┼éu na prac─Ö p┼éatna i prac─Ö domow─ů na jednostk─Ö, wyposa┼╝enie gospodarstw domowych w sprz─Öt domowy, co zmniejsza obci─ů┼╝enie kobiet, a tak┼╝e dzietno┼Ť─ç kobiet. Ci─ů┼╝a i karmienie piersi─ů jest obci─ů┼╝eniem dla cia┼éa kobiety, tote┼╝ liczne ci─ů┼╝e pogarszaj─ů zdrowie i jako┼Ť─ç ┼╝ycia kobiet.

    Niekt├│re badaczki i badacze podkre┼Ťlaj─ů tak┼╝e intensywno┼Ť─ç pracy, niestabilno┼Ť─ç polityki, czy przemiany wobec kt├│rych trzeba znajdywa─ç nowe strategie radzenia sobie (dezindustrializacja, restrukturyzacja gospodarcza, zmiany kursu walut, up┼éynnienie zatrudnienia), czy stres zwi─ůzany z bezrobociem lub zagro┼╝eniem bezrobociem jako czynniki, kt├│re pogarszaj─ů zdrowie i jako┼Ť─ç ┼╝ycia.

    O gospodarstwach niskodochodowych m├│wi si─Ö, ┼╝e s─ů bardziej podatne na ryzyko nag┼éych zmian w sytuacji gospodarczej i utraty dochod├│w. Niew─ůtpliwie tak┼╝e uelastycznienie rynku pracy i zmniejszenie znaczenia zwi─ůzk├│w zawodowych maj─ů wp┼éyw na utrat─Ö si┼éy przetargowej i tym samym obni┼╝anie dochod├│w i popadanie w bied─Ö nisko-zarabiaj─ůcych os├│b zatrudnionych na nietypowych kontraktach i gospodarstw domowych z niskimi dochodami.

    Feministyczne ekonomistki podkre┼Ťlaj─ů 'rodzajow─ů ┼Ťlepot─Ö' polityki makroekonomicznej, kt├│ra nie dostrzega zwi─ůzk├│w mi─Ödzy gospodark─ů monetarn─ů a gospodark─ů opieku┼äcz─ů, i przenosi spo┼éeczne skutki polityki gospodarczej na gospodarstwa domowe (bezp┼éatna praca reprodukcyjna, w przewa┼╝aj─ůcej mierze wykonywana przez kobiety). W feministycznej literaturze na temat ub├│stwa wa┼╝ne miejsce zajmuje kwestia sprawczo┼Ťci kobiet i relacje p┼éci w gospodarstwach domowych. W gospodarstwach domowych ┼╝yj─ůcych w ub├│stwie funkcja buforowa gospodarki opieku┼äczej jest na wyczerpaniu.

    Od lat 1960. szczeg├│lnie w Stanach Zjednoczonych, rozwin─ů┼é si─Ö dyskurs na temat feminizacji ub├│stwa, kt├│ry potem zosta┼é przeniesiony do kraj├│w Po┼éudnia (dawniej tzw. Trzeci ┼Üwiat). Dyskurs ten zak┼éada┼é, ┼╝e najbardziej pokrzywdzon─ů grup─ů spo┼éeczn─ů s─ů kobiety, szczeg├│lnie z etnicznych mniejszo┼Ťci i samotne matki. (Zobacz wi─Öcej w artykule Sylvii Chant).

    * * *


    Dystrybucja dochod├│w


    Wskaźnik Giniego w 2005 roku, według Eurostatu dla:
    - Europy 15 - 31
    - Europa 25 - 30
    - 10 kraj├│w przedostatniego rozszerzenia - 32
    - Polska - 36

    Wska┼║nik ten przyjmuje warto┼Ťci od 0 do 100:

    a.. 0 oznacza, że cały produkt rozdzielony jest absolutnie równo
    b.. 100 oznacza, że cały produkt znajduje się "w ręku" jednej osoby


    Natomiast według danych GUS, według kryteriów przyjętych przez Eurostat, szacuje się, że w przypadku Polski w 2004 r. 20% osób o najwyższym poziomie dochodów dysponowało 6,6 krotnie wyższymi dochodami niż 20% osób o najniższych dochodach.

    W 2005 r. w gospodarstwach og├│lem 20% os├│b znajduj─ůcych si─Ö w
    najlepszej sytuacji dochodowej dysponowa┼éo, podobnie jak przed rokiem, oko┼éo 42,1% w (w 2004 r. - 44,0%) dochod├│w ca┼éej badanej zbiorowo┼Ťci gospodarstw
    domowych, podczas gdy 20% os├│b pozostaj─ůcych w sytuacji najgorszej - oko┼éo 6,4%
    (w 2004 - 6%).


    Artykuł do dyskusji:

    Sylvia Chant. Kobieta jako g┼éowa gospodarstwa domowego: niewzruszone przekonania i codzienna rzeczywisto┼Ť─ç.

    Studium przypadku:

    Joanna Szabu┼äko, Anita Seibert, Anna Kami┼äska. Warunki pracy kobiet w polskim przemy┼Ťle odzie┼╝owym. Wyniki bada┼ä. Raport Clean Clothes Campaign i Koalicji Karat.
    2005 link Link

    Kobiety i ub├│stwo w Unii Europejskiej Link

    Piotr Kurowski. Wysoko┼Ť─ç i struktura minimum egzystencji w 2004. IPiSS Link


    Sytuacja kobiet na rynku pracy w Polsce 1986 - 2003 Link








    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.00