THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    Sesja 6. Feminizm i marksizm
    Wprowadzenie

    Wiele feministek, zw┼éaszcza w latach 70. XX w., by┼éo zainspirowanych marksizmem i usi┼éowa┼éo powi─ůza─ç z nim feminizm. Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e nie by┼éo to uczucie odwzajemnione, poniewa┼╝ bardzo ma┼éo koncepcji lewicowych uwzgl─Ödnia┼éo feminizm, przynajmniej jako pogl─ůd r├│wnowa┼╝ny, odnosz─ůcy si─Ö do zasadniczego, a nie dodatkowego ucisku. Wielu marksist├│w dostrzega┼éo wprawdzie opresj─Ö kobiet (nic dziwnego, skoro rozpoznawa┼é j─ů ju┼╝ Engels), ale traktowa┼éo j─ů jako podrz─Ödn─ů i drugoplanow─ů. Ucisk kobiet okazywa┼é si─Ö niczym wi─Öcej, jak sk┼éadnikiem kapitalizmu (i wraz z nim mia┼é automatycznie upa┼Ť─ç), feministki wi─Öc by┼éy traktowane paternalistycznie, a gdy wskazywa┼éy na swoist─ů opresj─Ö kobiet, by┼éy oskar┼╝ane o to, ┼╝e „dziel─ů klas─Ö robotnicz─ů” czy skupiaj─ů si─Ö na problemach „obyczajowych”, „zast─Öpczych”, „partykularnych” itp. Feministki mia┼éy uczestniczy─ç w emancypacji „wszystkich”, czyli proletariatu. Heidi Hartmann nazywa t─Ö sytuacj─Ö „nieszcz─Ö┼Ťliwym ma┼é┼╝e┼ästwem marksizmu i feminizmu”. Pisze o nim, ┼╝e przypomina┼éo ono zwi─ůzek m─Ö┼╝a i ┼╝ony zapisany w angielskim prawie zwyczajowym: marksizm i feminizm by┼éy jedno┼Ťci─ů, a t─ů jedno┼Ťci─ů by┼é marksizm.

    A jednak Hartmann i wiele innych feministek nie odrzuca marksizmu, tylko walczy o zwi─ůzek „bardziej progresywny” ni┼╝ patriarchalne ma┼é┼╝e┼ästwo. Ci─ůgn─ůc t─Ö metafor─Ö, mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e zwi─ůzek niepatriarchalny od patriarchalnego r├│┼╝ni si─Ö tym, ┼╝e obie strony, a nie tylko jedna, musz─ů w nim si─Ö stara─ç i by─ç dla siebie atrakcyjne. Co zatem jest atrakcyjnego w marksizmie z punktu widzenia feminizmu?

    Cz─Ö┼Ť─ç feminizuj─ůcych marksistek usi┼éowa┼éa udowodni─ç, ┼╝e praca domowa te┼╝ wchodzi w sk┼éad wypracowywania warto┼Ťci dodatkowej i ┼╝e w zwi─ůzku z tym jest ona ┼Ťwiadczona kapitalistom. W ten spos├│b jednak ukrywany by┼é wyzysk przez m─Ö┼╝czyzn, kt├│ry op┼éaca si─Ö samym m─Ö┼╝czyznom, nie tylko kapitalistom, wi─Öc utrzyma┼éby si─Ö po obaleniu kapitalizmu. Tote┼╝ feministki odesz┼éy od tego sposobu argumentacji. Jednak r├│wnie niepe┼éne jest postrzeganie patriarchatu jako ponadhistorycznego, trwa┼éego ucisku, zakorzenionego w psychologii – jak to widzia┼éy feministki radykalne. To, co uwa┼╝a┼éy one za czysto m─Öskie (abstrakcyjno┼Ť─ç, techniczno┼Ť─ç, brak empatii, d─ů┼╝enie do dominacji) stanowi tak┼╝e wiod─ůce cechy kapitalistyczne. Czy┼╝by wi─Öc kapitalizm wynika┼é z patriarchatu? Nie, tak samo jak patriarchatu nie da si─Ö sprowadzi─ç do kapitalizmu. W tym miejscu potrzebujemy spo┼éecznej, historycznej definicji patriarchatu. W uj─Öciu Hartmann brzmi ona, ┼╝e patriarchat to zestaw relacji mi─Ödzy m─Ö┼╝czyznami, kt├│re maj─ů baz─Ö materialn─ů i kt├│re mimo hierarchiczno┼Ťci ustanawiaj─ů czy te┼╝ stwarzaj─ů w┼Ťr├│d m─Ö┼╝czyzn wsp├│┼ézale┼╝no┼Ť─ç i solidarno┼Ť─ç, pozwalaj─ůce im podporz─ůdkowa─ç kobiety. Pomimo ┼╝e mi─Ödzy m─Ö┼╝czyznami ma miejsce hierarchia, ich wsp├│lny interes le┼╝y w tym, by kobiety pozosta┼éy zdominowane. To wytwarza w m─Ö┼╝czyznach potrzeb─Ö utrzymania status quo, nawet je┼Ťli nie s─ů zadowoleni z tego, ┼╝e inni m─Özczy┼║ni maj─ů nad nimi w┼éadz─Ö.

    Najwa┼╝niejsze w tej w┼éadzy s─ů dwa aspekty: kontrola nad si┼é─ů robocz─ů kobiet i ich seksualno┼Ťci─ů: zar├│wno w obr─Öbie „rodziny”, jak i poza ni─ů. Nie mo┼╝na zrozumie─ç funkcjonowania spo┼éecze┼ästwa, je┼Ťli si─Ö nie uwzgl─Ödni tych typ├│w dominacji. Nie istnieje „czysty kapitalizm”, w kt├│rym by┼éyby one nieistotne. Rewolucja za┼Ť, kt├│ra nie chce obali─ç tych dominacji lub ma je obali─ç automatycznie, sko┼äczy┼éaby si─Ö najprawdopodobniej ich utrwaleniem.


    Lektury:

    Heidi Hartmann „Nieszcz─Ö┼Ťliwe ma┼é┼╝e┼ästwo marksizmu i feminizmu”, w: Capital and Class. Summer 1979, s. 1-33. t┼éum. K. Szumlewicz

    Christine Delphy. Wróg zasadniczy. w: Francuski feminizm Materialistyczny. Tłumaczenie i redakcja Martyna Borowicz i Maria Solarska. Poznan: Instytut Historii UAM. 2007. 69-94 Link
    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.01