THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    MA┼üGORZATA MACIEJWSKA. MAGIA PI─śKNYCH S┼ü├ôW: RABUNEK CZY OPIEKA NAD PLANET─ä?
    Z perspektywy wielkomiejskiego ┼╝ycia cz─Östo nie wida─ç, jak bardzo zale┼╝ymy od przyrody. Nie wida─ç tak┼╝e opieku┼äczej czy reprodukcyjnej pracy wykonywanej wskutek historycznie ukszta┼étowanego podzia┼éu obowi─ůzk├│w g┼é├│wnie przez kobiety. Praca kobiet i przyroda traktowane s─ů jako niewyczerpany zas├│b, albo jako strefa buforowa na spo┼éeczne koszty wzrostu gospodarczego czy jako „zlew na odpady”. Dla mieszczanki czy mieszczucha przyroda to estetyka krajobrazu, miejsce rekreacji, albo udomowiony przyboczny przyjaciel: pies, kot lub kanarek. Dla ludzi pracuj─ůcych w kopalniach, przy wyr─Öbach las├│w, czy przy produkcji ┼╝ywno┼Ťci – ten kontakt jest bardziej bezpo┼Ťredni, ale zapo┼Ťredniczony przez prac─Ö zarobkow─ů i pieni─ůdze. Dla firm przyroda to podobnie jak ludzie, zas├│b czy surowiec. Kobiety i m─Ö┼╝czy┼║ni, kt├│rzy w Polsce produkuj─ů ┼╝ywno┼Ť─ç na w┼éasne potrzeby s─ů kategoryzowani jako zacofane, ekonomicznie nieefektywne ┼Ťrodowiska, przeszkoda w cywilizacyjnym rozwoju Polski, kt├│ry si─Ö tutaj dokonuje. O ile 20 – 30 lat temu, w tym przy okazji Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro w 1992, m├│wi┼éo si─Ö o wyczerpaniu zasob├│w, o zanieczyszczeniach ┼Ťrodowiska i ich wp┼éywie na zdrowie ludzi i przyrody, o zwi─ůzkach mi─Ödzy stanem ┼Ťrodowiska a warunkami ┼╝ycia, to dzisiaj ta debata o globalnej ekologii zosta┼éa ograniczona do zmiany klimatu, i spor├│w o to, jak zmiana ta jest reprezentowana w techniczno-naukowym dyskursie. Z pola widzenia znika natomiast materialny wymiar relacji ludzie/┼Ťrodowisko.

    18 grudnia 2009 roku zako┼äczy┼é si─Ö 15 szczyt klimatyczny w Kopenhadze (COP15), prowadzony, w ramach cyklicznych spotka┼ä United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). Konferencja sta┼éa si─Ö swoistym spektaklem maj─ůcym na celu kreowanie z┼éudze┼ä, i┼╝ klimat czy zdolno┼Ť─ç przyrody do regeneracji s─ů chronione czy podtrzymane. Jak donosi wi─Ökszo┼Ť─ç medi├│w alternatywnych, szczyt okaza┼é si─Ö by─ç pora┼╝k─ů. Konferencja w Kopenhadze pokaza┼éa jak przeobrazi┼éa si─Ö polityka klimatyczna od Szczytu Ziemi w 1992 w Rio de Janeiro, gdzie podpisuj─ůc Konwencj─Ö (UNFCCC) rz─ůdy zobowi─ůza┼éy si─Ö do przeciwdzia┼éania zmianom klimatu.

    W dokumencie nazwanym Copenhagen Accord#, utworzonym po ko┼äcowym spotkaniu przez ok. 30 przedstawicieli r├│┼╝nych pa┼ästw (prawie samych m─Ö┼╝czyzn, z czego wi─Ökszo┼Ť─ç reprezentowa┼éa globaln─ů P├│┼énoc), mo┼╝na przeczyta─ç: “Zdecydowali┼Ťmy si─Ö wprowadzi─ç r├│┼╝ne rozwi─ůzania, w┼é─ůczaj─ůc w to mo┼╝liwo┼Ťci wykorzystywania rynk├│w tak, aby poprawi─ç efektywno┼Ť─ç wydawanych ┼Ťrodk├│w, kt├│re maj─ů na celu ┼éagodzenie zmian klimatycznych oraz na promocj─Ö takich dzia┼éa┼ä”#.

    W rzeczywisto┼Ťci r├│┼╝ne rozwi─ůzania maja ograniczony zakres i sprowadzaj─ů si─Ö do technologii i mechanizm├│w rynkowych, w tym bod┼║c├│w finansowych, stosowanych wobec konsument├│w (ostateczny u┼╝ytkownik p┼éaci, np. za podwy┼╝ki cen energii, co szczeg├│lnie uderza niskodochodowe gospodarstwa domowe). Jak pokazuj─ů liczne analizy aktywistek i aktywist├│w klimatycznych, oparcie si─Ö wy┼é─ůcznie na mechanizmach rynkowych nie hamuje dewastacji ┼Ťrodowiska, co wi─Öcej – strategie radzenia sobie z kryzysem klimatycznym s─ů konstruowane w ten spos├│b, ┼╝eby zabezpieczy─ç kontynuacj─Ö wzrostu gospodarczego, handlu i inwestycji, co wzmaga presje na ┼Ťrodowisko i zapotrzebowanie na zasoby. Jedn─ů z grup, kt├│re za to p┼éac─ů s─ů rdzenne spo┼éeczno┼Ťci gospodaruj─ůcych tradycyjnymi metodami, kt├│rych praca podtrzymuje „zielone p┼éuca ┼Ťwiata”.

    Dominuj─ůcy dyskurs, za pomoc─ů licznych zabieg├│w, w do┼Ť─ç efektywny spos├│b ukrywa to, kto de facto traci a kto zyskuje na klimatycznych interesach. Po pierwsze, kryzys klimatyczny zdaje si─Ö dotyczy─ç wy┼é─ůcznie „natury” a nie kultury czy spo┼éecze┼ästwa, czy tego jak zorganizowane s─ů rynki, czy jakie s─ů metody konsumpcji i produkcji, kt├│re zapo┼Ťredniczaj─ů relacje ludzi z przyrod─ů. Po drugie, poniewa┼╝ w „naszej” antropocentrycznej kulturze zagro┼╝enia warunk├│w ┼╝ycia dla drzew czy zwierz─ůt s─ů kategoryzowane jako ma┼éo znacz─ůce, to nie s─ů one postrzegane jako pilne w hierarchii ┼Ťwiatowych potrzeb#. Jak pisz─ů Karen O’Biern oraz Robin Leichenko, w swojej pracy, dotycz─ůcej spo┼éecznej konstrukcji globalnych „wygranych” i „przegranych”, “[jeden z] pogl─ůd├│w, kt├│ry mo┼╝na napotka─ç w ramach spo┼éecznego darwinizmu, ┼Ťrodowiskowego determinizmu oraz ekonomii neoklasycznej sugeruje, ┼╝e bycie wygranym lub przegranym, to wynik naturalnych, nieuniknionych i ewolucyjnych proces├│w ekologicznych lub niewidzialnej r─Öki rynku – i s─ů to procesy postrzegane jako te, kt├│re wypracowuj─ů wy┼╝sze dobro”#. Czy nie przypomina to ideologicznej, spo┼éeczno-kulturowej konstrukcji kobieco┼Ťci, w kt├│rej podporz─ůdkowanie kobiet uzasadniane jest poprzez wewn─Ötrzne (np. cielesne) cechy kobiet, poprzez „esencj─Ö” kobieco┼Ťci?

    Rozwi─ůzania, jakie proponuje UNFCCC to wytwarzanie nowych finansowych produkt├│w jak np. Certyfikaty Redukcji Emisji, kt├│rymi mo┼╝na handlowa─ç#. Sprzedaj─ůc i kupuj─ůc certyfikaty oraz inwestuj─ůc w tzw. projekty Mechanizmu Czystego Rozwoju [CDM – Clean Development Mechanism], mo┼╝na nie redukowa─ç emisji, wystarczy zainwestowa─ç w zakup np. ziemi i plantacje lasu. Urynkowienie kryzysu klimatycznego nie tylko nie zmniejsza ilo┼Ťci produkowanych gaz├│w cieplarnianych, ale przede wszystkim sprzyja zwi─Ökszaniu zysk├│w. Dlatego te┼╝ nie ma tu mowy o kosztach, jakie biznes poni├│s┼éby w wyniku narzucenia limit├│w emisji gaz├│w, lecz raczej o maksymalizacji zysk├│w#. Tzw. koszty utraconych korzy┼Ťci [opportunity costs], jakie wliczaj─ů w swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç przedsi─Öbiorstwa-emiterzy w zwi─ůzku z konieczno┼Ťci─ů zap┼éaty za okre┼Ťlone limity emisji, s─ů po prostu dodawane do ceny produkt├│w. Tym samym koszty dostosowania do limit├│w emisji s─ů przenoszone na gospodarstwa domowe#. W najtrudniejszej sytuacji s─ů gospodarstwa domowe z niskimi dochodami, gdzie wi─Ökszo┼Ť─ç przeznaczana jest na jedzenie i op┼éaty za mieszkanie, wod─Ö, energi─Ö i wyw├│z ┼Ťmieci.

    S┼éownik niekt├│rych reprezentant├│w ONZ, pokazuje, ┼╝e politycy, rz─ůdz─ůcy, eksperci i tzw. biznes wk┼éadaj─ů sporo wysi┼éku, by okre┼Ťlone kwestie klimatyczne zosta┼éy pomini─Öte. Zobrazowanie tego zjawiska znowu znajdujemy w postanowieniach ko┼äcowych, gdzie wprawdzie jest mowa o finansowej odpowiedzialno┼Ťci „kraj├│w rozwini─Ötych” wobec „kraj├│w rozwijaj─ůcych si─Ö”, lecz nigdzie nie jest zapisane dlaczego w┼éa┼Ťciwe „bogate” kraje powinny „sponsorowa─ç” dostosowanie kraj├│w „biednych” do zmian klimatycznych. Oczywi┼Ťcie nasuwa si─Ö wniosek o post-kolonialnym d┼éugu P├│┼énocy, jednak poprzez brak nawi─ůzywania do historii relacji P├│┼énoc – Po┼éudnie, jak i do wsp├│┼éczesnego wyczerpywania zasob├│w, w tym tak┼╝e genetycznej bior├│┼╝norodno┼Ťci, co feministyczne aktywistki nazywaj─ů „ekologicznym rasizmem”# – ca┼éa kwestia brania i otrzymywania pomocy sprowadza si─Ö do wielkoduszno┼Ťci kraj├│w rozwini─Ötych, a nie do sp┼éaty ekologicznego d┼éugu P├│┼énocy wobec Po┼éudnia.

    Przyk┼éadem, jak funkcjonuje to poj─Öcie w praktyce, mog─ů by─ç dzia┼éania lokalnych polityk├│w w Durbanie w RPA, gdzie od lat 80. XX w. istnieje du┼╝e wysypisko ┼Ťmieci ulokowane na obszarze zamieszkiwanym przez ludzi, kt├│re niszczy ich ┼╝ycie i zdrowie. Obecnie wysypisko staje si─Ö celem projekt├│w Mechanizmu Czystego Rozwoju – lokalne w┼éadze, upatruj─ůc w tym zysk ekonomiczny, chc─ů je odsprzeda─ç firmom, kt├│re w zamian za podj─Öcie stara┼ä „udoskonalenia” go, dosta┼éby „w─Öglowe kredyty” na zanieczyszczanie w ramach w┼éasnych dzia┼éa┼ä produkcyjnych. Zatem zamiast likwidowa─ç wysypisko, chc─ů je przekszta┼éci─ç na „bardziej pro-ekologiczne”; samo wysypisko staje si─Ö wi─Öc ┼║r├│d┼éem zysku a przed┼éu┼╝anie jego trwania – przy jednoczesnym skracaniu ┼╝ycia lokalnej hinduskiej i czarnej spo┼éeczno┼Ťci z powodu licznych chor├│b p┼éucnych i raka – zapewnia inwestuj─ůcym we┼ä „krajom rozwini─Ötym” nieredukowanie emisji szkodliwych gaz├│w u siebie. Lokalni aktywi┼Ťci i aktywistki nazywaj─ů ten rodzaj dzia┼éa┼ä „w─Öglowym kolonializmem” [carbon colonialism] i swoist─ů prywatyzacj─ů powietrza, natomiast w┼éadze Durbanu i „Mi─Ödzynarodowa Wsp├│lnota” – sytuacj─ů obop├│lnie intratn─ů [win-win situation]. Jak m├│wi┼éa w wywiadzie wieloletnia dzia┼éaczka na rzecz likwidacji tego wysypiska i ochrony rdzennych mieszka┼äc├│w, Sajida Khan: „Dorasta┼éam tutaj. To [wysypisko] by┼éo tutaj ju┼╝ od 1980 a ludzie rozpocz─Öli swoj─ů walk─Ö jeszcze wcze┼Ťniej, kiedy tylko pad┼éa propozycja utworzenia wysypiska. Nie mo┼╝na umieszcza─ç wysypiska w ┼Ťrodku wysoko rozwini─Ötych teren├│w mieszkalnych, z dziesi─Öcioma szko┼éami w zasi─Ögu kilometra. Cho─ç wysypisko to zosta┼éo zaklasyfikowane jako miejsce sk┼éadowania lokalnych ┼Ťmieci, to sko┼äczy┼éo si─Ö na sk┼éadowaniu niebezpiecznych odpad├│w. Tym samym by┼éa to niew┼éa┼Ťciwa klasyfikacja i niew┼éa┼Ťciwa lokacja. Teren Bisasaru [cz─Ö┼Ť─ç miasta Durban] jest otoczony z obu stron zboczami, wi─Öc zanieczyszczenia jeszcze bardziej tutaj si─Ö koncentruj─ů”. Sajda Khan zmar┼éa w 2007 roku z powodu raka. W┼éadze Durbanu sprywatyzowa┼éy dwa inne lokalne wysypiska. #.

    W ramach CDM podj─Öto neutralne (p┼éciowo/rasowo) – na pierwszy rzut oka – starania o wytwarzanie wi─Ökszej ilo┼Ťci biopaliw: szczeg├│lnie zach─Öcaj─ůc─ů perspektyw─Ö stwarza┼é olej palmowy. Tym samym uznano upraw─Ö palmy za zielony interes, dzi─Öki kt├│remu mo┼╝na zyska─ç certyfikaty redukcji emisji. Indonezja jest jednym z przyk┼éad├│w takiego „czystego przekr─Ötu”: korporacje, kt├│re dosta┼éy pozwolenia na rozkr─Öcenie zielonego biznesu olejowego, wykupywa┼éy tam lasy tropikalne, kt├│re nast─Öpnie by┼éy niszczone pod upraw─Ö palmy. Najwi─Öksze konsekwencje tych dzia┼éa┼ä ponosi jednak lokalna ludno┼Ť─ç. Palmowy biznes spowodowa┼é ekologiczn─ů, spo┼éeczn─ů i kulturow─ů katastrof─Ö#. Kiedy┼Ť olej palmowy produkowany by┼é wy┼é─ůcznie do cel├│w spo┼╝ywczych i 83% oleju wytwarzanych by┼éo w Indonezji i Malezji. Jednak przy obecnej strategii UE (do 2020 roku ok. 10% pojazd├│w powinno by─ç nap─Ödzanych biopaliwem) olej przesta┼é by─ç dobrem dost─Öpnym dla lokalnej spo┼éeczno┼Ťci a sta┼é si─Ö produktem eksportowym dla zasilania „czystych technologii” w Europie. Niekt├│rzy lokalni aktywi┼Ťci i aktywistki zwracaj─ů uwag─Ö, ┼╝e w pewnych przypadkach zagarniania ziemi pod uprawy, chodzi┼éo nie tyle o olej palmowy, co o zalegalizowan─ů kradzie┼╝ drzew, wcinanych pod upraw─Ö palmy. Do spo┼éecznej eksternalizacji koszt├│w takiej produkcji nale┼╝─ů przede wszystkim przesiedlenia i odbieranie ludziom, kt├│rzy utrzymuj─ů si─Ö z rolnictwa, ┼Ťrodk├│w do ┼╝ycia. Natomiast ekologiczna eksternalizacja koszt├│w to zanikanie bior├│┼╝norodno┼Ťci – wycinka odbywa si─Ö na terenach rezerwat├│w przyrody, gdzie ┼╝yj─ů rzadkie gatunki ro┼Ťlin i zwierz─ůt (jak np. orangutan). W dodatku wzros┼éa tam emisja dwutlenku w─Ögla, m.in. z powodu wypalania lub osuszania torfowisk

    Produkcja biopaliw nie zmniejsza zapotrzebowania na transport, na przyk┼éad d┼éugodystansowego transportowania ┼╝ywno┼Ťci, natomiast sama w sobie wymaga wk┼éadu zasob├│w: ziemi, wody, energii. Wraz z tworzeniem gigantycznych upraw monokulturowych, nie wdra┼╝a si─Ö r├│wnolegle bardziej zr├│wnowa┼╝onych ekologicznie sposob├│w poruszania si─Ö, jak komunikacja zbiorowa. W tym kontek┼Ťcie bardzo wyra┼║nie widoczny jest up┼éciowiony i klasowy wymiar nowych, czystych technologii. Nale┼╝a┼éoby zapyta─ç, kto w rzeczywisto┼Ťci skorzysta z hybrydowych samochod├│w, samolot├│w, czo┼ég├│w czy okr─Öt├│w. Innymi s┼éowy, maj─ůc na uwadze cele, w jakich b─Ödzie produkowana czysta energia, trzeba tak┼╝e pomy┼Ťle─ç kto i dlaczego b─Ödzie z tego czerpa┼é zysk. Jak pokazuj─ů powy┼╝sze przyk┼éady, pozorne dzia┼éania proekologiczne, nie s─ů wprowadzane w celu realnej poprawy ┼╝ycia ludzi i w og├│le trwania eko-systemu. Dyskurs, kt├│ry ustala polityk─Ö wobec zmian klimatycznych, cz─Östo jest ┼Ťlepy na bardzo proste i potrzebne rozwi─ůzania dla ludno┼Ťci, takie, jak: dost─Öp do p┼éodnej ziemi, dobrej irygacji oraz do wody pitnej, a wi─Öc ┼Ťrodk├│w do ┼╝ycia Brak jest rzeczywistych, strukturalnych rozwi─ůza┼ä#.

    Nast─Öpnym zobrazowaniem mechanizm├│w „w─Öglowego przekr─Ötu” oraz przek┼éadania ekologicznej i spo┼éecznej odpowiedzialno┼Ťci za zmiany klimatu na lokaln─ů ludno┼Ť─ç jest sytuacja w Kostaryce, gdzie ok. 25 % powierzchni las├│w zosta┼éo przeznaczonych na sekwestracj─Ö CO2, eufemistycznie zwanych „strefami konserwacji” (conservation zones lub carbon sinks). Ten „czysty projekt” z kolej by┼é zainicjowany przez rz─ůd Kanady we wsp├│┼épracy z WWF (World Wildlife Fund).

    Inny przyk┼éad pochodzi z Boliwii i dotyczy tzw. projektu Noel Kempff, gdzie trzy korporacje produkuj─ůce energi─Ö „podj─Ö┼éy si─Ö” odtworzenia a nast─Öpnie chronienia parku przez 30 lat. W zamian za to, co roku dostaj─ů pozwolenie na okre┼Ťlon─ů ilo┼Ť─ç produkcji CO2. Jest to jeden z bardziej znanych projekt├│w tzw. „avoided deforestation” [unikni─Öcie wycinki] – las jest chroniony finansowo, na czym rzekomo ma korzysta─ç lokalna ludno┼Ť─ç. Na z┼ée i genderowo prze┼Ťlepione dostosowania do kryzysu klimatycznego zwraca uwag─Ö Emily Boyd. Na podstawie bada┼ä przeprowadzonych w┼éa┼Ťnie w spo┼éeczno┼Ťci, w┼Ťr├│d kt├│rej odbywa si─Ö projekt Noel Kempff, Boyd pisze, i┼╝ mechanizmy u┼╝ywane w ramach takich projekt├│w nie s─ů p┼éciowo uwra┼╝liwione, tym samym korzystaj─ů z nich – je┼Ťli w og├│le – lokalni m─Ö┼╝czy┼║ni, chwilowo zatrudniani przy projektach. W dodatku CDM nie przynosz─ů realnej zmiany strukturalnej, czyli emancypacji kobiet, w znaczeniu niezale┼╝no┼Ťci w dost─Öpie do zasob├│w i wiedzy#. W tym wypadku ta „zielona inwestycja” jest kolejnym finansowym produktem, kt├│ry nie chroni w rzeczywisto┼Ťci lokalnego ekosystemu, lecz maksymalizuje zysk wielkiego, energetycznego biznesu, przede wszystkim dlatego, ┼╝e ekologiczne wyzyskiwanie mo┼╝e by─ç przeniesione z jednego terenu na inny – taki, kt├│ry nie jest np. monitorowany albo obj─Öty regulacjami klimatycznymi#.

    Te wszystkie przyk┼éady ┼é─ůczy logika maksymalizacji zysku. Kryzys klimatyczny zostaje zatem w┼é─ůczony do globalnej gospodarki – wcielony i oswojony, przestaje by─ç postrzegany jako zagro┼╝enie, a staje si─Ö mo┼╝liwo┼Ťci─ů dla stworzenia nowych finansowych produkt├│w#. Podsumowuj─ůc powy┼╝sze wnioski mo┼╝na stwierdzi─ç, i┼╝: proces wdra┼╝ania zmian, kt├│re maj─ů na celu zastopowa─ç kryzys klimatyczny, odbywa si─Ö w spos├│b autorytarny, pomi─Ödzy rz─ůdz─ůcymi, nad g┼éowami lokalnych spo┼éeczno┼Ťci i bez wykorzystania ich wiedzy i technologii, a przede wszystkim bez uwzgl─Ödnienia ich do┼Ťwiadcze┼ä. Innymi s┼éowy, nowe technologie s─ů niewra┼╝liwe na swoiste sprz─Ö┼╝enie mechanizm├│w rynkowych ze spo┼éecznymi nier├│wno┼Ťciami. Nie da si─Ö natomiast reagowa─ç na wsp├│┼éczesne zaburzenia klimatyczne bez strukturalnej zmiany pozycji kobiet – systemowe zmiany wobec natury musz─ů nierozerwalnie ┼é─ůczy─ç si─Ö z systemowymi zmianami wobec relacji p┼éci. Po trzecie, i co chyba najwa┼╝niejsze, wdra┼╝ane projekty s─ů w efekcie szkodliwe dla ludzi i otoczenia, prowadz─ů do pog┼é─Öbienia si─Ö ekologicznej dewastacji ┼Ťrodowiska, a zatem s─ů zaprzeczeniem idei dzia┼éania na rzecz dobra wsp├│lnego – jakim jest klimat, podobnie jak: woda, powietrze i inne naturalne zasoby.

    Podsumowuj─ůc, potrzebna jest szersza refleksja nad tym, w jaki spos├│b opieku┼äcza praca kobiet jest powi─ůzana z ochron─ů ┼Ťrodowiska - z odtwarzaniem zasob├│w naturalnych. Podstaw─ů naszego ┼╝ycia jest praca opieku┼äcza, kt├│r─ů inni/e wykonuj─ů wobec nas, a tak┼╝e zasoby naturalne, dzi─Öki kt├│rym sprawowanie tej opieki jest w og├│le mo┼╝liwe. Wy┼éonienie takiej relacji stawia na g┼éowie dotychczasowe strategie „ratowania” planety, sprawia, ┼╝e staje si─Ö widoczne to, co przemilcza dominuj─ůcy dyskurs klimatyczny. Mamy do czynienia z dzia┼éaniami kr├│tkowzrocznymi, kt├│re niczego nie naprawiaj─ů, a mog─ů przyczyni─ç si─Ö do wyniszczania ┼╝ycia w og├│le.


    Przypisy

    1. http://unfccc.int/files/meetings/cop_15/application/pdf/cop15_cph_auv.pdf. data dost─Öpu: 6.01.2010.
    2. Punkt 7 Copenhagen Accord.
    3. Mo┼╝na tak┼╝e doda─ç, ┼╝e czasem ten argument jest u┼╝ywany w j─Özyku ekologii w zupe┼énie inny spos├│b: zagro┼╝enia dla ro┼Ťlin i zwierz─ůt wypieraj─ů debat─Ö o zagro┼╝eniach dla ludzi – co separuje oba problemy i tworzy binarny obraz rzeczywisto┼Ťci, w kt├│rym natura jest przeciwstawiana kulturze.
    4. Karen L. O’Biern, Robin M. Leichenko, Winners and Losers in the Context of Global Change, “Annals of the Association of American Geographers, 93(1), Oxford-Malden 2003, s. 93.
    5. Na temat mechanizmu cap-and-trade, czyli ograniczania i sprzedawania emisji zob. film The Story of Cap and Trade zrobiony przez Annie Leonard, http://storyofstuff.com/capandtrade/, data dost─Öpu: 5.01.2010.
    6. Firmy wybieraj─ů najta┼äsze sposoby, by redukowa─ç emisj─Ö gaz├│w lub otrzymywa─ç dodatkowe pozwolenia na produkcj─Ö CO2, kt├│rymi potem mog─ů handlowa─ç (jako swoist─ů warto┼Ť─ç dodatkow─ů). Korporacje inwestuj─ů w okre┼Ťlone Mechanizmy Czystego Rozwoju tam, gdzie b─Ödzie to najta┼äsze (czyli na globalnym Po┼éudniu) i zyskuj─ů kredyty – Certified Emission Reductions, ale swoje produkty sprzedaj─ů po takich cenach, jakby redukcj─Ö emisji przeprowadzili w spos├│b najdro┼╝szy, zarabiaj─ůc jeszcze wi─Öcej na dodatkowych op┼éatach ze strony konsument├│w. Najwi─Öksza pora┼╝ka handlu emisjami tkwi w samych projektach CDM, kt├│re nie prowadz─ů w og├│le do redukcji emisji, a dzia┼éaj─ů – poprzez ┼Ťlepot─Ö klasowo/rasowo/genderow─ů – na niekorzy┼Ť─ç lokalnych spo┼éeczno┼Ťci i ┼Ťrodowiska. Zob. Tamara Gilbertson, Oskar Reyes, Carbon Trading, How it works and why it fails, “Critical Currents”, nr 7, Uppsala, listopad 2009; Cap and Trade, Fact Sheet 1, Carbon Trade Watch, a Project of the Transnational Institute, www.carbontradewatch.org, grudzie┼ä 2009, data dost─Öpu: 5.01.2010.
    7. Zauwa┼╝aj─ůc, ┼╝e prawa do emisji nie s─ů prawami do oczyszczania, lecz do zanieczyszczania powietrza Achim Brunnengr├Ąber pisze, ┼╝e za pierwszym razem prawa do emisji gaz├│w rozdane by┼éy za darmo, co w efekcie przyczyni┼éo si─Ö do zysku producent├│w energii o ok. 6-8 miliard├│w euro w┼éa┼Ťnie w zwi─ůzku z przerzucaniem koszt├│w na gospodarstwa domowe. Kyoto’s ‘flexible mechanisms’ and the right to pollute the air, “Critical Currents” nr 6, Uppsala pa┼║dziernik 2009, ss. 26 – 33.
    8. Asoka Bandarage, Women Population and Global Crisis, London-New Jarsey, Zed Books 1997, s. 255.
    9. Wywiad pochodzi z artykułu Patricka Bonda i Rehany Dada, A death in Durban: Capitalist patriarchy, global warming gimmickry and our responsibility for rubbish, http://www.thecornerhouse.org.uk/pdf/document/BondDada.pdf , 2007, data dostępu: 17.01.2010.
    10. Źródła:
    http://www.storyofstuff.com/capandtrade/about.php; http://www.guardian.co.uk/environment/2007/apr/04/energy.indonesia, data dost─Öpu: 13.01.2010.
    11. Jak pisze Fatma Denton wa┼╝ne jest, by mi─Ödzynarodowe struktury potrafi┼éy oceni─ç wk┼éad pracy kobiet i m─Ö┼╝czyzn z globalnego Po┼éudnia oraz p┼éciowy podzia┼é pracy na Po┼éudniu, gdy┼╝ to pokazuje, w jaki spos├│b zmiany klimatyczne dotkn─ů okre┼Ťlone kategorie os├│b, Climate change, vulnerability, impacts and adaptations. Why does gender matter?, [w]: Rahel Masika (red.), Gender, development, and climate change, Oxfam Publishing 2002.
    12. The Noel Kempff project in Bolivia: gender, power and decision making in climate mitigation, [w]: Rahel Masika (red.), Gender, development, and climate change, Oxfam Publishing 2002.
    13. Taki mechanizm jest nazwany carbon leakage [wyciekiem]. Poza wyciekami istnieje bardzo realne niebezpiecze┼ästwo, ┼╝e takie dzia┼éania wcale nie ograniczaj─ů emisji gaz├│w cieplarnianych – a nawet j─ů wzmagaj─ů poprzez nadwy┼╝k─Ö certyfikat├│w na rynku handlu emisjami (firmy maj─ů wi─Öksze limity ni┼╝ w rzeczywisto┼Ťci potrzebuj─ů). Spo┼éeczne ruchy ekologiczne, przede wszystkim te zwi─ůzane z monitorowaniem projekt├│w w ramach CDM lub REDD (Reduction Emission from Deforestation and forest Degradation), zwracaj─ů uwag─Ö na r├│┼╝ne niebezpiecze┼ästwa w zbyt prostych strategiach prze┼éo┼╝enia ochrony lasu na redukcj─Ö emisji – zw┼éaszcza, je┼Ťli w gr─Ö wchodz─ů pozwolenia na produkowanie CO2 przez tych, kt├│rzy p┼éac─ů za ochron─Ö lasu. http://www.greenpeace.org/raw/content/international/press/reports/carbon-scam-noel-kempff-carbo.pdf, data dost─Öpu: 19.01.2010. Tamara Gilbertson, Oskar Reyes, Carbon Trading, How it works and why it fails, “Critical Currents”, nr 7, Uppsala, listopad 2009.
    14. O internalizacji kryzysu ekologicznego pisz─ů Tadzio Mueller i Alexis Passadakis, Green capitalism and the climate: It’s economic growth, stupid!, [w:] „Critical Currents”, nr 6, Uppsala pa┼║dziernik 2009, ss. 54 – 61.

    POBIERZ artykuł w PDF Link
    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.01