THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    SESJA 6. Feministyczne krytyki neoliberalizmu
    WPROWADZENIE

    W dzisiejszym ┼Ťwiecie wszechstronnie promowana jest neoliberalna wizji gospodarki. Wizja ta oparta jest o promocj─Ö okre┼Ťlonej polityki ekonomicznej, bez uwzgl─Ödniania specyficznych uwarunkowa┼ä kraj├│w na ┼Ťwiecie, jak r├│wnie┼╝ i bezkrytyczna w kwestiach spo┼éecznych. Podej┼Ťcie to promowane jest praktycznie przez wszystkie instytucje ponadnarodowe, takie jak Mi─Ödzynarodowy Fundusz Walutowy, czy Bank ┼Üwiatowy, jak r├│wnie┼╝ Uni─Ö Europejsk─ů. Opiera si─Ö ono przede wszystkim na rozdziale kwestii spo┼éecznych i ekonomicznych, nawet je┼Ťli chodzi o podstawowy poziom polityk prowadzonych przez pa┼ästwo. A wi─Öc polityka spo┼éeczna uwa┼╝ana jest za dodatek do polityki ekonomicznej, a nie za immanentn─ů jej cz─Ö┼Ť─ç. Neoliberalna wizja stosunk├│w ekonomicznych stosowana jest tak na poziomie globalnym, mi─Ödzynarodowym, jak i na poziomie narodowym. Takie podej┼Ťcie powoduje jednocze┼Ťnie istotne konsekwencje dla sytuacji poszczeg├│lnych klas, warstw i grup spo┼éecznych. Konsekwencje dotykaj─ů r├│wnie┼╝ kobiet, bez wzgl─Ödu na ich przynale┼╝no┼Ť─ç klasow─ů.

    Zwrot polityki ekonomicznej w kierunku neoliberalnym, czy strony poda┼╝owej, nast─ůpi┼é we wczesnych latach 80. XX wieku, wraz z promocj─ů tzw. konsensusu waszyngto┼äskiego. Neoliberalny pakiet reform wprowadzany jest za pomoc─ů przymusu (warunek restrukturyzacji zad┼éu┼╝enia) jak i za pomoc─ů technik perswazji, opartych na stylizowanym modelu rynku, gdzie wolny rynek przedstawiany jest jako samoreguluj─ůcy si─Ö doskona┼éy mechanizm efektywnej alokacji zasob├│w, kt├│rego wdra┼╝ania zapewni powszechny dobrobyt. Takie rynki nie istniej─ů w rzeczywisto┼Ťci, funkcjonuj─ů natomiast jako regulatywne idea┼éy (Butler), kt├│re wymuszaj─ů dostosowanie. Perswazyjny dyskurs wykorzystuje metafory choroby i zdrowia (np. redukcja wydatk├│w socjalnych jest przedstawiana jako 'uzdrowienie bud┼╝etu'), przedstawia argumenty np. na rzecz deformalizacji i uelastyczniania rynku pracy, jako jedyne rozwi─ůzania nie do odrzucenia, - deregulacja jako czynnik automatycznie prowadz─ůcy do wzrostu ekonomicznego. Odnosz─ůc sie do powszechnej marketyzacji (rozszerzenia racjonalnosci ekonomicznej do sektor├│w publicznych) Foucault pisa┼é o tym modelu jako o 'permanentnym trybunale ekonomicznym', gdy┼╝ wymaga on nieustannych interwencji prawnych (nowe ustawy, wzrastaj─ůca rola i zakres ingerencji s─ůd├│w w regulacj─Ö konflikt├│w biznesowych i spo┼éecznych).

    Polityka neoliberalna wzywa do liberalizacji, deregulacji, prywatyzacji i specjalizacji opartej o przewag─Ö komparatywn─ů. Konsensus waszyngto┼äski (propagowany przez Bank ┼Üwiatowy i Mi─Ödzynarodowy Fundusz Walutowy) zosta┼é sformu┼éowany przez Johna Williamsona w drugiej po┼éowie lat 80. XX wieku. Mo┼╝na go przedstawi─ç w formie punkt├│w:

    dyscyplina fiskalna,
    eliminacja subsydi├│w rz─ůdowych,
    reforma podatk├│w,
    uwolnienie st├│p procentowych,
    utrzymywanie niskiej inflacji,
    jednolite kursy walutowe,
    zagwarantowanie praw w┼éasno┼Ťci,
    deregulacja gospodarki,
    liberalizacja handlu, prywatyzacja, eliminacja barier dla bezpo┼Ťrednich inwestycji zagranicznych,
    liberalizacja finansowa.

    Program ten skonstruowany zosta┼é na rzecz kraj├│w maj─ůcych problemy ze wzrostem i rozwojem gospodarczym. Jednym z kraj├│w, kt├│ry wykorzysta┼é wy┼╝ej wskazane wytyczne by┼éa Polska. Skutki konsensusu waszyngto┼äskiego nieoczekiwanie dla jego tw├│rcy i propagator├│w okaza┼éy si─Ö cz─Östo odmienne od zak┼éadanych. W latach 90. pojawi┼éy si─Ö kryzysy finansowe w krajach takich jak po┼éudniowo azjatyckie tygrysy gospodarcze. W warunkach ca┼ékowitego zliberalizowania rynku, przyp┼éywy i odp┼éywy kapita┼éu s─ů gwa┼étowne i cz─Östo niespodziewane, a ma┼éo kt├│ry kraj jest w stanie znie┼Ť─ç gwa┼étowny odp┼éyw kapita┼éu, gdy dotyczy to poka┼║nych sum. Kryzysy wybuchaj─ů przede wszystkim w krajach znajduj─ůcych si─Ö na ┼Ťrednim poziomie rozwoju gospodarczego, cz─Östo nazywanych krajami wschodz─ůcymi. Wi─ů┼╝e si─Ö to ze zwi─Ökszon─ů - w wyniku liberalizacji ┼Ťwiatowych rynk├│w finansowych - ich podatno┼Ťci─ů na szoki zewn─Ötrzne. Do┼Ťwiadczenia p┼éyn─ůce z dotychczasowych kryzys├│w w krajach wschodz─ůcych pokazuj─ů, ┼╝e suma strat powsta┼éych na skutek wywo┼éanego przez nie za┼éamania z regu┼éy przekracza uzyskane w latach poprzedzaj─ůcych kryzys korzy┼Ťci z szybkiego wzrostu gospodarczego.
    W czasie, gdy pojawia si─Ö kryzys has┼éa ograniczania roli pa┼ästwa w gospodarce odstawiane s─ů na p├│┼ék─Ö. Wszyscy oczekuj─ů, ┼╝e rz─ůd - znajduj─ůcy si─Ö pod presj─ů coraz gorszej sytuacji na rynku pracy - udzieli im jakiej┼Ť pomocy. Pomocy finansowej ze strony bud┼╝etu pa┼ästwa oczekuj─ů nie tylko s┼éabe przedsi─Öbiorstwa, ale r├│wnie┼╝ niesp┼éacaj─ůce po┼╝yczek silne firmy zwi─ůzane z kapita┼éem zagranicznym i zwykle tak─ů pomoc otrzymuj─ů, powo┼éuj─ůc si─Ö na potrzeb─Ö "r├│wnego traktowania przez rz─ůd" wszystkich krajowych i zagranicznych firm. Jak pokazuje do┼Ťwiadczenie (np. Korei P┼éd. w czasie kryzysu lat 1997-1998), taka koncepcja "r├│wnego traktowania" przez bud┼╝et wszystkich firm i bank├│w uzyskiwa┼éa zdecydowane wsparcie MFW, zatwierdzaj─ůcego tworzone przez rz─ůdy po wybuchu kryzysu finansowe pakiety ratunkowe dla zagro┼╝onych kraj├│w.

    Pomoc udzielana krajom dotkni─Ötym kryzysem te┼╝ cz─Östo wynika nie z ch─Öci pomocy spo┼éecze┼ästwom ubogim, lecz z gro┼║by powa┼╝nych strat, kt├│re mog┼éyby dotkn─ů─ç bogatych. Lester C. Thurow oceniaj─ůc akcj─Ö ratunkow─ů w czasie kryzysu w Meksyku w 1994 roku pisze: "meksyka┼äska akcja ratunkowa wymaga┼éa wi─Ökszych funduszy ni┼╝ MFW wolno by┼éo po┼╝yczy─ç Meksykowi na mocy jego regulaminu i na pomoc musia┼éy przyj┼Ť─ç Stany Zjednoczone nie dlatego, ┼╝e by┼éy zobowi─ůzane do tego na mocy regulaminu NAFTA, lecz dlatego, ┼╝e ich fundusze emerytalne mog┼éy straci─ç w Meksyku setki miliard├│w. Gdyby nie zaproponowano akcji ratunkowej, fundusze powiernicze musia┼éyby sprowadzi─ç swoje pieni─ůdze do kraju po znacznie gorszym kursie wymiany peso i dolara. W rzeczywisto┼Ťci pakiet po┼╝yczkowy w wysoko┼Ťci 52 miliard├│w dolar├│w bardziej chroni┼é ameryka┼äskie fundusze ni┼╝ Meksyk, lecz to Meksykanie pozostali z po┼╝yczkami do sp┼éacenia".

    Z przedstawionej przez Bank ┼Üwiatowy analizy 112 przypadk├│w kryzys├│w system├│w bankowych w 93 krajach wynika, ┼╝e przeci─Ötnie koszt przywr├│cenia funkcjonowania systemu bankowego stanowi┼é w nich r├│wnowarto┼Ť─ç 14,4% PKB. Rekordowo wysokie wydatki bud┼╝etowe w celu uzdrowienia sektora bankowego ponios┼éa Argentyna, gdzie w latach 1980-1982 przekroczy┼éy one 57% PKB. Podane liczby pokazuj─ů tylko obci─ů┼╝enia bud┼╝etowe z tytu┼éu dokapitalizowania bank├│w, nie obejmuj─ů wi─Öc ca┼éo┼Ťci koszt├│w uzdrawiania system├│w bankowych. Pomijaj─ů r├│wnie┼╝ koszty pozabud┼╝etowe poniesione przez ludno┼Ť─ç i podmioty gospodarcze, np. z tytu┼éu utraty wk┼éad├│w w zbankrutowanych bankach. Nie obejmuj─ů te┼╝ koszt├│w poniesionych przez banki, a nast─Öpnie przerzuconych na klient├│w, z tytu┼éu poprawy portfela z┼éych kredyt├│w przy wykorzystaniu ┼Ťrodk├│w w┼éasnych. Ponadto podane koszty nie uwzgl─Ödniaj─ů strat gospodarczych wynikaj─ůcych z obni┼╝enia aktywno┼Ťci gospodarczej i skutk├│w odci─ůgania przez bud┼╝et pa┼ästwa ┼Ťrodk├│w finansowych z sektora bankowego w normalnych warunkach finansuj─ůcych rozw├│j gospodarczy.

    Wzrost obci─ů┼╝enia spo┼éecze┼ästwa znacznymi kosztami wychodzenia z kryzysu sprawia, ┼╝e w tych krajach szybko zwi─Öksza si─Ö sfera ub├│stwa, a klasie ┼Ťredniej, poziom stopy ┼╝yciowej gwa┼étownie si─Ö obni┼╝a. Maleje zaufanie do warstw rz─ůdz─ůcych, cz─Östo po┼é─ůczone z brakiem spo┼éecznej zgody na ponoszenie koszt├│w kryzysu. W niekt├│rych krajach rosn─ůcy sceptycyzm wobec poczyna┼ä w┼éadz przeradza si─Ö w niepokoje spo┼éeczne, a to w konsekwencji dramatycznie podnosi ┼é─ůczne koszty przed┼éu┼╝aj─ůcego si─Ö kryzysu. Przyk┼éadem kraju, w kt├│rym dosz┼éo do zaburze┼ä spo┼éecznych w rezultacie drastycznego spadku stopy ┼╝yciowej, by┼éa Indonezja, gdzie w 1998 r. nast─ůpi┼é 41-procentowy spadek p┼éac realnych. Wbrew oczekiwaniom libera┼é├│w nie zadzia┼éa┼éy neoklasyczne mechanizmy skapywania bogactwa na ni┼╝sze klasy (wzros┼éy za┼Ť dochody pierwszych 20% najbogatszych). Oczekiwania co do korzy┼Ťci z globalizacji dla ┼Ťwiata rozwijaj─ůcego si─Ö nie sprawdzi┼éy si─Ö.

    Na problemy zwi─ůzane z narastaj─ůcymi nier├│wno┼Ťciami dochodowymi na ┼Ťwiecie, nak┼éadaj─ů si─Ö jeszcze kwestie zwi─ůzane z nier├│wno┼Ťci─ů kobiet. Ekonomistki feministyczne zwracaj─ů uwag─Ö, ┼╝e neoliberalna polityka ekonomiczna wp┼éywa r├│wnie┼╝ na relacje p┼éci, a koszty spo┼éeczne reform strukturalnych i kryzys├│w finansowych dysproporcjonalnie przerzucane s─ů do gospodarki opieku┼äczej, kt├│rej buforowa funkcja, jak pisze Irene van Staveren, jest na wyczerpaniu. Polityka propaguj─ůca liberalizacj─Ö handlu, obni┼╝enie poziomu ingerencji pa┼ästwa w gospodark─Ö, a wi─Öc i wydatk├│w pa┼ästwowych oraz prywatyzacj─Ö doprowadzi┼éa do zwi─Ökszonej marginalizacji kobiet oraz uczyni┼éa je bardziej bezbronnymi. Ci─Öcia bud┼╝etowe wp┼éywaj─ů na dost─Öpno┼Ť─ç us┼éug takich jak edukacja, opieka zdrowotna, czy inne us┼éugi, z kt├│rych korzystaj─ů wszyscy obywatele, ┼é─ůcznie z najbiedniejszymi. Prywatyzacja i racjonalizacja produkcji i procesy takie jak restrukturyzacja i ┼é─ůczenie firm, dezindustrializacja czy automatyzacja produkcji i nowe technologie cz─Östo wi─ů┼╝─ů si─Ö ze wzrostem bezrobocia. Co za tym idzie, kurcz─ů si─Ö bud┼╝ety domowe, zwi─Ökszaj─ůc ub├│stwo. Ponadto wysoka stopa bezrobocia przyczynia si─Ö do obni┼╝enia znaczenia pracy jako czynnika produkcji zwi─Ökszaj─ůc znaczenia kapita┼éu. Dwie podstawowe krytyki neoliberalnej polityki ekonomicznej dotycz─ů po pierwsze spo┼éecznych koszt├│w dostosowania oraz ich wymiaru genderowego, a po drugie zwraca si─Ö uwag─Ö na nieefektywno┼Ť─ç tego typu polityki w d┼éugim okresie czasu. Ekonomistki feministyczne zwracaj─ů uwag─Ö przede wszystkim na nier├│wnomiern─ů dystrybucj─Ö ci─Ö┼╝aru ponoszenia koszt├│w spo┼éecznych przez r├│┼╝ne klasy spo┼éeczne, ale r├│wnie┼╝ przez p┼écie.

    Szczegółowa analiza tych aspektów zaproponowana jest w tekstach Cagatay, Elson, oraz Young. Ponadto jako specyficzne studium przypadku proponujemy analizę systemów podatkowych autorstwa Stotsky, jako jeden z instrumentów prowadzenia polityki makroekonomicznej.


    Brigitte Young. Dyscyplinarny neoliberalizm w Unii Europejskiej a polityka na rzecz r├│wno┼Ťci p┼éci. New Political Economy, Vol. 5. No 1. 2000. Link Link


    Streszczenie: autorka interpretuje europejskie polityki zatrudnienia i r├│wnych szans w szerszym kontek┼Ťcie ich powstawania w ramach przej┼Ťcia do neoliberalnego systemu rz─ůdzenia Uni─ů Europejsk─ů. Stawk─ů w tym przej┼Ťciu jest stworzenie z UE jednolitego rynku europejskiego. Proces przemian od wizji zjednoczonej
    Europy, opartej na funkcjonalnej integracji do dyscyplinarnego neoliberalnego dyskursu jest szczeg├│┼éowo przeanalizowany w artykule. Odwo┼éuj─ůc si─Ö do kontekstu wprowadzenia ‘nowego europejskiego porzadku”, autorka omawia dwa etapy rozwoju unijnych polityk r├│wno┼Ťci p┼éci: od przyj─Öcia Traktatu Rzymskiego do lat osiemdziesi─ůtych oraz p├│┼║niejsze zmiany w kierunku wytworzenia jednolitego rynku,
    kt├│rych momentem zwrotnym jest przyj─Öcie Traktatu z Maastricht. Autorka wskazuje, i┼╝ deflacyjna polityka makroekonomiczna, b─Öd─ůca rezultatem kryteri├│w ustalonych w Maastricht, stoi w sprzeczno┼Ťci z wytycznymi w sprawie polityki spo┼éecznej i zatrudnienia uchwalonymi przez Uni─Ö Europejsk─ů. Promowanie zatrudnienia kobiet odbywa si─Ö przy jednoczesnym braku aktywnej polityki tworzenia nowych miejsc pracy oraz ci─Öciach w wydatkach na sektor publiczny i obni┼╝aniu dochod├│w z pracy. W podsumowaniu autorka ocenia korzy┼Ťci i koszty w┼é─ůczania kobiet do zliberalizowanego rynku pracy. O ile w ramach pa┼ästwa opieku┼äczego kobiety by┼éy przede wszystkim identyfikowane z rodzin─ů i podporz─ůdkowane m─Öskiej g┼éowie rodziny lub firmy, obecnie wi─Öksza liczba kobiet osi─ůga korzy┼Ťci z dost─Öpu do p┼éatnej pracy, ale za cen─Ö redukcji do roli jednostek, wyzyskiwanych na globalnym rynku na r├│wni z m─Ö┼╝czyznami. Rola pracy opieku┼äczej jest uniewidaczniana i reprywatyzowana, czego koszty w du┼╝ej mierze ponosz─ů kobiety.




    Nilufer Cagatay i Diane Elson. Społeczny wymiar polityki makro-ekonomicznej. World Development, 2000 Link



    Streszczenie: Istnieje obecnie powszechnie rozumiana potrzeba ┼é─ůczenia polityki makroekonomicznej i polityki spo┼éecznej, ale podej┼Ťciem g┼é├│wnego nurtu jest dodawanie polityki spo┼éecznej. W tym artykule dostarczamy argument├│w na rzecz podej┼Ťcia transformacyjnego, kt├│re wprowadzi┼éoby polityk─Ö spo┼éeczn─ů opart─ů na r├│wno┼Ťci p┼éci do g┼é├│wnego nurtu polityki makroekonomicznej. Wyodr─Öbniamy trzy powi─ůzane ze sob─ů uprzedzenia, kt├│re udaremniaj─ů wprowadzenie takiego podej┼Ťcia do polityki: uprzedzenie deflacyjne, nastawienie na model m─Öskiego ┼╝ywiciela rodziny oraz nastawienie na marketyzacj─Ö. Podej┼Ťcie transformacyjne ilustrujemy przyk┼éadem Kanadyjskiego Alternatywnego Bud┼╝etu Federalnego (Canadian Alternative Federal Budget). Naszym zdaniem dla sformu┼éowania takiej alternatywy konieczny jest dialog spo┼éeczny.



    Janet. G. Stotsky. Uprzedzenia ze względu na płeć w systemach podatkowych. 1997.Link





    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.00