THINK TANK FEMINISTYCZNY
  • O think tanku

  • BIBLIOTEKA ONLINE

    - opis projektu, zarys marzeń
    - teksty wszystkie (alfabetycznie, wg autorek)
    - teksty polskie
    - tłumaczenia (wszystkie)
    - feminizm/filozofia/polityka
    - feminizm/ekonomia
    - kobiety, ub├│stwo, prekariat
    - feminizm / ekologia
    - historia kobiet
    - biblioteki feministyczne w sieci


  • PIEL─śGNIARKI

  • EMIGRANTKI


  • WARSZTATY

  • Komentarze i recenzje Think Tanku Feministycznego

  • RAPORTY I DIAGNOZY


  • Feministyczna krytyka ekonomii – kurs online

  • Gender i polityka - kurs online

  • Feministyczna krytyka filozofii - kurs online


  • SZTUKA JAKO KRYTYKA


  • STRONA TOMKA
    SEMINARIUM FOUCAULT
    NEKROPOLITYKA
    PIEL─śGNIARKI I PO┼üO┼╗NE
    WOL─ś BY─ć
    EKOLOGIA EKONOMIA
    WSPIERAJ─ä NAS






    Sesja 5. Gender mainstreaming: historia, konteksty, alternatywy
    Prowadzenie: Ewa Charkiewicz, Anna Zachorowska- Mazurkiewicz

    Na sesji om├│wimy histori─Ö i za┼éo┼╝enia gender mainstreaming, oraz polityczne stawki, jakie si─Ö wi─ů┼╝─ů z wdra┼╝aniem tego projektu i powstaniem ‘feminizmu pa┼ästwowego’. Analizuj─ůc do┼Ťwiadczenia z Australii, Kanady i Nowej Zelandii, Marian Sawer (1998) wprowadza rozr├│┼╝nienie mi─Ödzy feministkami zaanga┼╝owanymi w ruchy spo┼éecznego protestu a femokratkami (feministkami zatrudnionymi przez rz─ůdy i inne instytucje publiczne), kt├│re w tych instytucjach ┼Ťcieraj─ů si─Ö i dookre┼Ťlaj─ů z ekonomokratami (neoliberalnymi ekonomistami, przekonanymi, ┼╝e wdra┼╝anie mechanizmu rynkowego doskonale rozwi─ů┼╝e problemy r├│wno┼Ťci p┼éci). Feministki i femokratki maj─ů r├│┼╝ne, aczkolwiek zaz─Öbiaj─ůce si─Ö pola i cele dzia┼éania. Najpot─Ö┼╝niejszy z ruch├│w feministycznych, feminizm latynoameryka┼äski, podda┼é te procesy krytycznej refleksji ukazuj─ůc, jak─ů cen─Ö p┼éaci feminizm za ukierunkowanie na wej┼Ťcie w struktury pa┼ästwowe (Alvarez, 1999, Schild, 1999). Podobna krytyk─Ö gender mainstreaming i zasad na jakich kobiety s─ů w┼é─ůczane do neoliberalnej Unii Europejskiej przedstawiaj─ů Susanne Schunter-Kleeman i Dieter Plehwe, w wiod─ůcym tek┼Ťcie, kt├│ry b─Ödziemy omawia─ç na tej sesji. Opieraj─ůc si─Ö na do┼Ťwiadczeniach z innych kraj├│w oraz z Polski, zastanowimy si─Ö, co si─Ö dzieje w polu relacji w┼éadzy mi─Ödzy ruchem feministycznym a neoliberalno-konserwatywnym pa┼ästwem, jak w tym kontek┼Ťcie przeobrazi┼éa si─Ö siatka poj─Öciowa polskiego feminizmu, w tym porzucony zosta┼é dyskurs praw cz┼éowieka kobiety, a upowszechnione zosta┼éo poj─Öcie gender jako stereotypu oraz formalne uj─Öcia r├│wno┼Ťci p┼éci. Kurs zako┼äczy podsumowuj─ůca dyskusja o tym, jakie teoretyczne i polityczne interwencje i przeobra┼╝enia feministycznej siatki poj─Öciowej, a szczeg├│lnie konceptualizacji gender, s─ů konieczne, aby feminizm sta┼é si─Ö silnym ruchem emancypacyjnym. Inne aspekty tej dyskusji (problemy uniwersalizmu, esencjalizmu) podejmiemy w kolejnym kursie z feministycznej krytyki filozofii.

    Lektury:

    1. Susanne Schunter-Kleeman i Dieter Plehwe. Gender mainstreaming. W┼é─ůczanie kobiet do neoliberalnej Europy? T┼éum. Marta Elas. Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego. Link

    2. Barbara Unm├╝├čig. Gender mainstreaming. Co zosta┼éo z radykalizmu koncepcji 10 lat
    po Pekinie?
    W: Gender Mainstreaming. Jak skutecznie wykorzysta─ç jego polityczny potencja┼é. Warszawa. Heinrich B├Âl Stiftung. 2008. Str. 9 – 16. Link

    3. Barbara Young. Dyscyplinary neoliberalizm w Unii Europejskiej a polityka r├│wno┼Ťci p┼éci. T┼éum. Agnieszka Grzybek. Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego 2007. (2000). Link

    Dodatkowe materiały do dyskusji:

    Zasada Gender Mainstreaming w nowych programach EFS
    (2007- 2013) Link

    Astrida Neimanis. Gender Mainstreaming in Practice. A Handbook. UNDP RBEC. Link

    Polityka r├│wno┼Ťci p┼éci. Polska 2007. UNDP. Link

    Marian Sawer. Femocrats and ecorats: women’s political machinery in Australia, Canada and New Zeland. W: Carol Miller i Shara Razavi red. Missionaries and Mandarines. Feminist Engagement with Development Institutions. Londyn/Genewa: Intermediate Technologies/UNRISD. 1998. str 112-137 Link

    Marian Sawer. Australia: the Fall of a Femocrat. w Joyce Outshoorn i Johanna Kantola (red.), Changing State Feminism. Palgrave Macmillan. 2007. ss. 20-40 - o tym jak w ramach nowego publicznego zarz─ůdzania feminizm panstwowy i gender mainstreaming staly sie narzedziem eliminacji genderowych budzetow i innych mechanizmow r├│wno┼Ťciowych Link

    Sonia E. Alvarez. Advocating Feminism. The Latin American NGO 'Boom'. 1998 Link

    Susanne Schunter i Dieter Plehwe wi─ů┼╝─ů zwrot w stron─Ö gender mainstreaming z teori─ů zarz─ůdzania firm─ů i koncepcjami zarz─ůdzania r├│┼╝norodno┼Ťci─ů. W artykule 'Wolno┼Ť─ç, braterstwo ... r├│┼╝norodno┼Ť─ç' opublikowanym w lutowyn numerze Le Monde Diplomatique, Walter Benn Michaels podejmuje krytyk─Ö dyskursu o r├│┼╝norodno┼Ťci. Tu link do artyku┼éu za uprzejm─ů zgod─ů Redakcji LMD Link

    R├│wne szanse w wi─Özieniach - debata w Parlamencie Europejskim 12 marca 2008 Link


    Wprowadzenie do dyskusji

    Pierwsze odniesienia do gender mainstreaming znajdujemy dokumentach rz─ůdowych na regionalne spotkanie przygotowawcze UN ECE (Europa, Ameryka Pln, Japonia, Australia i Nowa Zelandia) do IV ┼Üwiatowej Konferencji do spraw Kobiet w Pekinie w 1995 roku. Od pocz─ůtku projekt ten wywo┼éa┼é wielkie kontrowersje.

    Gender mainstreaming odnosi si─Ö do przeobra┼╝ania instytucji spo┼éecznych (pa┼ästwo, rynek) i organizacji po k─ůtem zmian, kt├│re umo┼╝liwi─ů r├│wnoprawne uczestnictwo kobiet. Feministki lewicowe od lat wypowiada┼éy si─Ö na temat konieczno┼Ťci przeobra┼╝e┼ä pa┼ästwa i rynku jako patriarchalnych instytucji, kt├│re s─ů ukonstytuowane na asymetrycznych relacjach p┼éci i ucisku kobiet, a zarazem s┼éu┼╝─ů do jego podtrzymania. Projekt gender mainstreaming odwo┼éuje si─Ö do tych samych postulatow, ale zarazem jest wdra┼╝any w neoliberalnych ramach, gdzie g┼é├│wn─ů rol─Ö odgrywaj─ů cele ekonomiczne.

    Przypomnijmy czym jest neoliberalizm. Jak uwa┼╝aj─ů jego rzecznicy neoliberalizm jest wdra┼╝aniem uniwersalnego porz─ůdku ekonomicznego. Nie tylko rynek, tak┼╝e panstwo i jednostki powinny by─ç przeobra┼╝one pod k─ůtem ekonomicznej u┼╝ytecznosci. Mo┼╝na wi─Öc powiedzie─ç, i┼╝ neoliberalizm jest wielkim projektem in┼╝ynierii spo┼éecznej. Z perspektywy marksistowskiej neoliberalizm jest krytykowany jako hegemonia finansowego kapitalizmu. Krytyka id─ůca ┼Ťcie┼╝k─ů od Foucault pokazuje, i┼╝ neoliberalizm wi─ů┼╝e si─Ö z wdra┼╝aniem rynku jako uniwersalnego regulatywnego idea┼éu, zarz─ůdzaniem pa┼ästwem, rynkiem, jednostka pod k─ůtem optymalizacji zdolno┼Ťci do pomna┼╝ania zainwestowanego kapita┼éu. (Zob. materia┼éy na sesj─Ö 4). W feministycznej lewicowej krytyce podkre┼Ťla si─Ö odej┼Ťcie od spo┼éecznie zakorzenionego liberalizmu i opieku┼äczego pa┼ästwa dobrobytu, marketyzacj─Ö (urynkowienie) pa┼ästwa i przemieszczenie granic mi─Ödzy prywatnym a publicznym w ten spos├│b, ┼╝e domena opieki jest reprywatyzowana do gospodarstw domowych, co szczeg├│lnie obci─ů┼╝a kobiety. Procesom tym towarzyszy wzrost nier├│wno┼Ťci, w tym pog┼é─Öbienie nier├│wno┼Ťci mi─Ödzy kobietami (zob. Brodie, 2008, Spike V. Peterson, 2007 – w Bibliotece Online Think Tanku Feministycznego)

    W gender mainstreaming nie chodzi o dzia┼éania zmierzaj─ůce do likwidacji przyczyn ucisku/opresji, ale o neoliberalne zarz─ůdzanie r├│┼╝norodno┼Ťci─ů, w tym r├│┼╝nicami ze wzgl─Ödu na p┼ée─ç, w taki sposb, aby umo┼╝liwi─ç kobietom pe┼éniejsze uczestnictwo w rynku pracy, bez czego europejskie strategie wzrostu i konkurencyjno┼Ťci nie b─Öd─ů mog┼éy by─ç zrealizowane (Schunter i Plehwe, 2006) . W tak zorganizowanym publicznym dyskursie nie ma ju┼╝ wi─Öc konflikt├│w p┼éciowych, rasowych czy klasowych, s─ů za to kwestie zarz─ůdzania r├│┼╝norodno┼Ťci─ů i nabywanie umiej─Ötno┼Ťci inwestowania w siebie jako w form─Ö kapita┼éu. Konflikt jest stygmatyzowany, a g┼é├│wn─ů metod─ů regulacji jest konsensus, co zamazuje r├│┼╝nice wp┼éywu, w┼éadzy i zasob├│w mi─Ödzy stronami. G┼é├│wnym podmiotem tak uj─Ötego gender mainstreaming jest bizneswoman (tak formu┼éowa┼éy to pierwsze dokumenty z 1994 roku), co skutkowa┼éo porzuceniem kobiet z gospodarstw o niskich dochodach, z innych grup etnicznych, czy emigrantek zarobkowych. O ile pierwsze rz─ůdowe dokumenty na temat gender mainstreaming z 1994 roku podkre┼Ťla┼éy, ┼╝e feminizacja zatrudnienia, wzrost zatrudnienia kobiet w us┼éugach i og├│lnie globalizacja przyczyniaj─ů si─Ö i ┼Ťwiadcz─ů o poprawie sytuacji kobiet, feministki zgromadzone na forum organizacji pozarz─ůdowych w Wiedniu podkre┼Ťla┼éy, ┼╝e w┼é─ůczenie kobiet na rynki pracy odbywa si─Ö na zasadach, kt├│re utrwalaj─ů podporz─ůdkowanie kobiet, oraz zorganizowa┼éy si─Ö w koalicje, aby przeciwstawi─ç si─Ö temu projektowi. (Runyan, 1999)

    W Unii Europejskiej gender mainstreaming zyska┼éo na znaczeniu wraz z Traktatem Amsterdamskim i zast─ůpi┼éo wcze┼Ťniejsze strategie dzia┼éa┼ä afirmatywnych. Jak pisz─ů Schunter i Plehwe: wchodzi gender mainstreaming, wychodzi feminizm. T─Ö uwag─Ö mo┼╝na odnie┼Ť─ç tak┼╝e do polskiego kontekstu. O ile w latach 1990. organizacje kobiece i feministyczne zajmowa┼éy si─Ö rozwojem feministycznej ┼Ťwiadomo─Ĺci, analizami sytuacji kobiet, a g┼é├│wn─ů ram─ů dyskursu by┼éy prawa kobiet, okolo 2004 roku wraz z przy┼é─ůczeniem Polski do Unii Europejskiej, dyskurs feministyczny zreorganizowany zosta┼é w ten spos├│b, ┼╝e jego g┼é├│wna ram─Ö stanowi┼éy formalne, proceduralne nier├│wno┼Ťci, przestano podejmowa─ç problematyk─Ö spo┼éecznego zr├│┼╝nicowania mi─Ödzy kobietami, przemoc domowa zosta┼éa uj─Öta jako kwestia prywatna i problem jednostki, kt├│rej nale┼╝y pomoc (np odizolowa─ç sprawc─Ö, zapewni─ç ofierze odpowiednie traktowanie przez policj─Ö, zorganizowa─ç schroniska, zapewni─ç terapie), ale nie towarzyszy┼éa temu krytyka przemocy czy analiza jej przyczyn, a wi─Öc dyskurs o przemocy domowej reprodukowa┼é i podtrzymywa┼é ramy neoliberalnego dyskursu, kt├│ry prywatyzuje problemy spo┼éeczne do jednostki. Jednocze┼Ťnie feministyczna krytyka zosta┼éa zagospodarowana do tropienia stereotypowych wizerunk├│w kobiet w mediach, czy obecnie przeciwko ko┼Ťcio┼éowi (podczas gdy krytyki neoliberalizmu i tego jak zorganizowane jest pa┼ästwo czy rynek nie ma). Nowe i zmniejszone fundusze na dzia┼éalno┼Ť─ç organizacji kobiet sterowa┼éy zmianami w ten spos├│b, ┼╝e ┼Ťrodki mo┼╝na by┼éo uzyska─ç na dzialalno┼Ť─ç us┼éugowa (tam gdzie wycofywa┼éo si─Ö z tego pa┼ästwo), oraz na projekty z gender mainstreaming, w tym na projekty anty-dyskryminacyjne. Krytyki patriarchatu czy system├│w relacji w┼éadzy jako symbolicznych przeciwnik├│w, zosta┼éy zast─ůpione enigmatycznym poj─Öciem ‘woli politycznej’ (w domy┼Ťle, wszystko w porz─ůdku, tylko brakuje woli politycznej...) Krytyka zosta┼éa wyparta z dyskursu feministycznego, a gender mainstreaming wch┼éon─ů┼é i dostosowal feminizm do neoliberalizmu. Mamy wi─Öc nast─Öpuj─ůce problemy:

    1. Gender mainstreaming czyli projekt feminizmu pa┼ästwowego (Sawer, 1998) i jego siatka poj─Öciowa sta┼é si─Ö w Polsce agend─ů i j─Özykiem ruchu feministycznego i ruch ten okre┼Ťla. Nie ma rozr├│┼╝nienia miedzy r├│┼╝nymi perspektywami kobiet a perspektyw─ů gender mainstreaming w wykonaniu (neoliberalno-konserwatywnego) pa┼ästwa czy instytucji ponadnarodowych. W rezultacie organizacje feministyczne s─ů mobilizowane do pracy na rzecz struktur i praktyk, kt├│re podtrzymuj─ů ucisk kobiet, co nie jest poddane krytycznej refleksji.

    2. Gender mainstreaming jako dyskurs o r├│wnym statusie kobiet i m─Ö┼╝czyzn pos┼éuguje si─Ö esencjalistyczn─ů kategori─ů zagregowanych grup ‘kobiety’ i ‘m─Ö┼╝czy┼╝ni’ i sk┼éania si─Ö w stron─Ö antagonistycznego podzia┼éu interes├│w mi─Ödzy kobietami a m─Ö┼╝czyznami, a nie przeciwko patriarchatowi, relacjom w┼éadzy, niesprawiedliwo┼Ťci, etc.

    3. Niewidoczno┼Ť─ç rzeczywistych kobiet w zagregowanym podej┼Ťciu: statystycznie wykreowana uniwersalna kobieta czy m─Ö┼╝czyzna nie istniej─ů, rzeczywiste kobiety i ro┼╝nice spo┼éeczne s─ů zamazane.

    4. Technokratyczny, ‘top-down’ dyskurs gender mainstreaming odbiera podmiotowo┼Ť─ç i sprawczo┼Ť─ç kobiet.

    5. W praktyce r├│┼╝nice s─ů identyfikowane przez sprowadzenie gender do kwestii widzialnej obecno┼Ťci b─ůd┼║ nieobecno┼Ťci kobiet (jest/nie ma), a wi─Öc do opisu wed┼éug zewn─Ötrznych cech p┼éciowych, natomiast spo┼éeczna konstrukcja gender i relacje plci jako relacje w┼éadzy, jak zorganizowane s─ů instytucje nie s─ů podejmowane. Skrajnym przyk┼éadem sa projekty dot. gender mainstreaming w armii czy policji gdzie chodzi o w┼é─ůczenie kobiet w struktury wojska, aby si┼éy zbrojne nie dyskryminowaly kobiet, ale charakter tych instytucji i ich powi─ůzanie z przemoc─ů nie s─ů kwestionowane. Inny przyk┼éad tego typu analiz to gender mainstreaming w polityce ochrony ┼Ťrodowiska, gdzie g┼é├│wn─ů kategori─ů analityczn─ů by┼é wska┼║nik liczby kobiet w por├│wnaniu do liczby m─Ö┼╝czyzn zatrudnionych w zawodzie le┼Ťnika (raport UNDP).

    Czy strategi─Ö gender mainstreaming nale┼╝y wobec tego odrzuci─ç? Je┼Ťli nie gender mainstreaming w neoliberalnynm wydaniu, to jakie s─ů w tej sytuacji mo┼╝liwe wyj┼Ťcia z technokratycznej pu┼éapki i alternatywne, feministyczne podej┼Ťcia? Czy pomocne tu mog─ů by─ç konceptualizacje gender, kt├│re dyskutowa┼éy┼Ťmy na porzednich sesjach?


    Lewicowa Sie─ç Feministyczna
    Rozgwiazda


    KONKURS
    Pami─Ötniki Emigrantki


    Logowanie
    Nazwa u┐ytkownika

    Has│o



    Nie mo┐esz siŕ zalogowaŠ?
    Popro o nowe has│o
    Copyright © 2005
    White_n_Light Theme by: Smokeman
    Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
    Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
    Wygenerowano w sekund: 0.00